Yoksulluk Nafakası Hangi Şartlarda Bağlanır?
Yoksulluk Nafakası Hangi Şartlarda Bağlanır?
Kısa Cevap: TMK m. 175 uyarınca boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz nafaka isteyebilir. Yargıtay, yetim aylığı gibi düzenli ama yetersiz gelirlerin kişiyi yoksulluktan kurtarmadığını, tarafların eşit kusurlu bulunduğu durumlarda da yoksulluk nafakasına hükmedilebileceğini kabul etmektedir.
Detaylı Açıklama
Yoksulluk Nafakasının Şartları
TMK m. 175'e göre yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için iki temel şart aranır: nafaka talep eden tarafın boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olması ve bu tarafın kusurunun diğer taraftan daha ağır olmaması. Nafaka yükümlüsü tarafın kusuru burada aranmaz; kanun metninde açıkça "nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz" ilkesi vurgulanmıştır. Taraflar eşit kusurlu bulunsa bile, yoksulluğa düşecek taraf nafaka talep edebilir.
Yoksulluğun Değerlendirilmesinde Dikkate Alınan Unsurlar
Mahkeme, nafaka talep edenin mevcut gelirini, mal varlığını, çalışma kapasitesini ve asgari yaşam standardını sürdürüp sürdüremeyeceğini değerlendirir. Düzenli ama düşük tutarlı bir gelirin (örneğin yetim/dul aylığı, asgari ücretin altında bir kazanç) varlığı, kişiyi otomatik olarak "yoksul olmayan" konumuna taşımaz; önemli olan bu gelirin kişinin günlük yaşamını sürdürmesine yetip yetmediğidir.
Yargıtay Uygulamasından Bir Örnek
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2021/1974 E., 2021/3240 K. sayılı ve 19.04.2021 tarihli kararında, boşanmaya sebep olan olaylarda tarafların eşit kusurlu olduğu tespit edilmiş, yerel mahkeme ise davalı kadının yetim aylığı aldığını belirterek yoksulluk nafakası talebini reddetmiştir. Yargıtay bu kararı bozarak, "yetim aylığı kadını yoksulluktan kurtarmaz" tespitinde bulunmuş; tarafların eşit kusurlu olmasının yoksulluk nafakasına engel olmadığını, davalı kadın yararına geçimi için uygun miktarda yoksulluk nafakasına hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu karar, düzenli ama yetersiz bir gelirin yoksulluk hâlini ortadan kaldırmayacağını ve eşit kusurun yoksulluk nafakasını engellemeyeceğini açıkça ortaya koymaktadır.
Yoksulluk Nafakasının Süresi ve Sona Ermesi
Yoksulluk nafakası, kanunda "süresiz" olarak nitelendirilmiştir; ancak bu, ömür boyu değişmez biçimde ödeneceği anlamına gelmez. Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi, taraflardan birinin ölümü, alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi gibi hâllerde, nafaka yükümlüsü mahkemeden nafakanın kaldırılmasını talep edebilir (TMK m. 176).
İlgili Mevzuat Maddesi
TMK Madde 175 – "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz."
Dayanak Mevzuat
- Türk Medeni Kanunu m. 175 (Yoksulluk nafakası)
- Türk Medeni Kanunu m. 176 (Nafakanın ödenme biçimi ve sona ermesi)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.