Yeni Malik Kiracıyı Ne Zaman Çıkarabilir?
Yeni Malik Kiracıyı Ne Zaman Çıkarabilir?
Kısa Cevap: Yeni malikin kiracıyı çıkarabilmesi için iki yoldan biri izlenir: Birincisi, edinme tarihinden itibaren bir ay içinde yazılı bildirimde bulunarak altı ay sonra ihtiyaç nedeniyle dava açmak; ikincisi, herhangi bir bildirim yapmaksızın mevcut kira sözleşmesinin süresinin sonunu bekleyip, bu sürenin bitiminden itibaren bir ay içinde dava açmaktır. Bildirim süresi kaçırılırsa altı aylık hızlı yol kullanılamaz; dava açma süresi de hak düşürücü nitelikte olduğundan titizlikle takip edilmelidir.
Detaylı Açıklama
İki Farklı Zamanlama Seçeneği
Türk Borçlar Kanunu'nun 351. maddesi, yeni malike kendi ihtiyacına dayalı tahliye hakkını kullanırken iki ayrı zamanlama seçeneği sunar. Yeni malik isterse taşınmazı edindiği tarihten itibaren bir ay içinde yazılı bildirimde bulunarak altı ay sonra dava açabilir; isterse herhangi bir bildirimde bulunmaksızın mevcut sözleşmenin süresinin sonunu bekleyip bu sürenin bitiminden itibaren bir ay içinde dava açabilir. Bu iki yoldan hangisinin seçileceği, mevcut sözleşmenin ne zaman sona ereceğine ve yeni malikin ihtiyacının aciliyetine bağlıdır.
Altı Aylık Hızlı Yolun Şartları
Eğer mevcut kira sözleşmesinin süresi henüz uzun bir süre (örneğin birkaç yıl) devam edecekse ve yeni malikin ihtiyacı daha kısa sürede karşılanması gerekiyorsa, altı aylık özel yol tercih edilir. Bu yolun kullanılabilmesi için yeni malikin, tapuda mülkiyeti devraldığı (edinme) tarihten itibaren bir ay içinde ihtiyacını yazılı olarak kiracıya bildirmesi şarttır. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2015/9468 Esas, 2016/1707 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere, edinmeyi izleyen bir ay içindeki bildirimin tebliği zorunludur ve bu zorunluluk sonradan giderilemez; yani bir ay içinde bildirim yapılmazsa, bu süre geçtikten sonra yapılacak bildirim altı aylık yolu açmaz.
Bildirim Yapıldıktan Sonra Dava Açma Zamanı
Bildirim süresinde yapıldıktan sonra, yeni malik tam olarak altı ayın bitiminde dava açmak zorunda değildir; aynı Yargıtay kararında belirtildiği gibi, dava altı ayın sonunda hemen açılabileceği gibi, mevcut sözleşmenin süresinin sonuna kadar herhangi bir zamanda da açılabilir. Önemli olan, bildirimin süresinde yapılmış olması ve davanın en erken altı ay sonra açılabilmesidir; daha önce açılan dava zamansız (erken) olacağından reddedilir.
Sözleşme Süresinin Sonunu Bekleme Seçeneği
Eğer mevcut sözleşmenin süresi kısa bir süre içinde (örneğin bir-iki ay içinde) dolacaksa, yeni malik ayrıca bildirim yapma zahmetine girmeden, sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde doğrudan dava açabilir. Bu durumda altı aylık bekleme süresi uygulanmaz; sadece sözleşme süresinin dolmuş olması ve dava açma süresine uyulması yeterlidir.
Sürelerin Hak Düşürücü Niteliği ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Hem bir aylık bildirim süresi hem de dava açma süreleri hak düşürücü niteliktedir; bu sürelerin kaçırılması durumunda yeni malik, o dönem için ihtiyaç nedeniyle tahliye hakkını kaybeder ve yeniden bir dönem beklemesi gerekebilir. Bu nedenle taşınmaz alımı sonrasında ihtiyaç nedeniyle tahliye planlanıyorsa, tapu devrinin gerçekleştiği tarih itibarıyla hemen hukuki danışmanlık alınması ve bildirimin gecikmeden yapılması büyük önem taşır.
İlgili Mevzuat Maddesi
Türk Borçlar Kanunu Madde 351: "Kiralananı sonradan edinen kişi, onu kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut veya işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa, edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla, kira sözleşmesini altı ay sonra açacağı bir davayla sona erdirebilir."
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/9468, K. 2016/1707 sayılı kararı, bu maddenin uygulanmasında bildirim süresine ve davanın erken açılmaması gerekliliğine dikkat çekerek usule sıkı sıkıya uyulmasının önemini ortaya koymuştur.
Dayanak Mevzuat
- Türk Borçlar Kanunu m. 351 (Yeni malikin ihtiyacı nedeniyle tahliye usulü)
- Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2015/9468, K. 2016/1707, T. 07.03.2016
- Türk Borçlar Kanunu m. 353 (Dava açma sürelerinin hak düşürücü niteliği)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.