← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
İş Hukuku

Uzaktan Çalışan İşçinin Hakları Nelerdir?

İş Hukuku

Uzaktan Çalışan İşçinin Hakları Nelerdir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: İş Kanunu'nun 14. maddesi ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'ne göre uzaktan çalışma, yazılı sözleşmeyle kurulan ve işçinin iş görme edimini işyeri dışında yerine getirdiği bir çalışma biçimidir. Uzaktan çalışan işçi, çalışma süresi, fazla çalışma, dinlenme, yıllık izin ve eşit davranma bakımından işyerinde çalışan emsal işçilerle aynı korumadan yararlanır; gerekli araç ve giderler kural olarak işverence karşılanır.

Detaylı Açıklama

Uzaktan Çalışmanın Tanımı ve Kurulma Şekli

4857 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'ne göre uzaktan çalışma; işçinin, işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisidir. İş ilişkisi doğrudan uzaktan çalışma sözleşmesiyle kurulabileceği gibi, hâlihazırda işyerinde çalışan işçinin sözleşmesi de işçi ile işverenin anlaşması hâlinde uzaktan çalışmaya dönüştürülebilir. Sözleşmede işin tanımı, yapılma şekli, süresi, ücret ve ücretin ödenmesine ilişkin hususlar, işveren tarafından sağlanan ekipman, işverenin işçiyle iletişim kuracağı yöntem ile çalışma süresinin başlangıç ve bitiş saatleri gibi unsurlara yer verilmesi gerekir.

Eşit Muamele ve Genel İşçi Haklarının Korunması

Uzaktan çalışmaya geçiş, işçiyi İş Kanunu'nun koruyucu hükümlerinin kapsamı dışına çıkarmaz. İşçiler, esaslı bir neden olmadıkça salt sözleşmelerinin uzaktan çalışma niteliğinden ötürü işyerinde çalışan emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz. Uzaktan çalışan işçi de çalışma süresi, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, yıllık ücretli izin ve eşit davranma ilkesi bakımından aynı korumadan yararlanır; ücretinin ve diğer haklarının tam ve zamanında ödenmesi zorunludur.

İşverenin Araç, Ekipman ve Masraf Sağlama Yükümlülüğü

Uzaktan çalışmanın yapılabilmesi için gerekli araç ve gereçlerin, aksi sözleşmede belirtilmedikçe işveren tarafından sağlanması esastır. İşçinin kendi araç ve gereçlerini kullanması durumunda bunların kullanımına ilişkin aşınma payı ve bakım maliyetlerinin işverence karşılanması gerekir. Mal ve hizmet üretimi için gerekli malzeme ve iş araçlarının işveren tarafından sağlandığı hâllerde, bunların korunmasına ilişkin esaslar işçiye bildirilir. Üretim maliyetine katılan giderler, varsa internet, elektrik gibi işle doğrudan ilgili masraflar bakımından ödeme usulü sözleşmede açıkça düzenlenmelidir.

İş Sağlığı ve Güvenliği ile Kişisel Verilerin Korunması

Uzaktan çalışmada işveren, işçinin iş sağlığı ve güvenliği yönünden eğitilmesi, bilgilendirilmesi, sağlık gözetiminin sağlanması ve uzaktan çalışmanın yapılacağı yerle ilgili iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri konusunda bilgi vermekle yükümlüdür. İşveren ayrıca işçinin ulusal ve uluslararası mevzuata uygun şekilde veri koruma kurallarını işçiye bildirmek, işle ilgili verilerin korunmasına yönelik usul ve esasları belirlemek zorundadır. İşçinin kendi cihazlarını kullandığı hâllerde dahi işyerine ait verilerin güvenliğinden işveren sorumludur.

Uzaktan Çalışmadan Geri Dönüş ve Fesih

Mevzuatta, belirli bir sektör ve işler için uzaktan çalışmaya geçişin zorunlu olmadığı, işçinin talebinin işverence değerlendirileceği öngörülmüştür; ancak zorlayıcı sebeplerle (örneğin salgın, doğal afet) işveren, işçinin açık talebi olmadan da bir süreliğine uzaktan çalışmaya geçiş yapabilir. Uzaktan çalışmaya geçişin karşılıklı mutabakatla yapılmış olması, işçinin iş güvencesini ortadan kaldırmaz; işveren, işçiyi yalnızca uzaktan çalıştığı için dezavantajlı hâle getiremez ve bu statü değişikliğine bağlı olarak geçerli bir neden göstermeden sözleşmeyi feshedemez.

Çalışma Süresinin Belirlenmesi ve Bağlantıda Kalma Yükümlülüğü

Uzaktan çalışma sözleşmesinde, işçinin çalışma süresinin başlangıç ve bitiş saatleri ile ara dinlenme süreleri açıkça belirlenmelidir. İşveren, işçiden mesai saatleri dışında sürekli ulaşılabilir olmasını (her an telefon veya e-postaya cevap vermesini) talep edemez; bu tür bir dayatma, işçinin dinlenme hakkının ihlali ve fazla çalışma ücreti talebine konu olabilecek bir "görünmez mesai" oluşturabilir. Çalışma saatleri dışında işçiye yapılan iş talepleri, nitelik ve sıklığına göre fazla çalışma ücreti veya iş sözleşmesinin haklı nedenle feshi gerekçesi olarak değerlendirilebilir.

Ayrıca uzaktan çalışmanın yapılacağı mekânın (ev ofis gibi) bir işyeri sayılıp sayılmayacağı, iş kazası hâlinde önemli sonuçlar doğurur. İşçinin evde çalışırken, işle ilgili bir faaliyet sırasında (örneğin bilgisayar başında geçirdiği sürede) yaşadığı kaza, iş kazası olarak değerlendirilebilir; bu nedenle işverenin uzaktan çalışanlar için de iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri (bilgilendirme, ergonomik donanım sağlama gibi) devam eder.

Masraf Paylaşımı ve Malzeme Temini

Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'ne göre işin yapılması için gerekli bilgisayar, yazılım ve donanım gibi araçlar, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça işveren tarafından sağlanır; işçinin kendi imkânlarıyla edindiği bir ekipman kullanılacaksa bu durumun bedeli tarafların anlaşmasıyla belirlenir. İnternet, elektrik gibi uzaktan çalışmanın yapılabilmesi için gerekli olan diğer maliyetlerin ne şekilde karşılanacağı da sözleşmede açıkça belirtilmelidir; işverenin bu maliyetleri tamamen işçiye yüklemesi, işçinin ücretinde fiilen bir eksilme anlamına gelebileceğinden hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurabilir ve işçi tarafından talep konusu yapılabilir.

Uzaktan çalışmaya geçiş sırasında işveren, işin tanımını, yapılma şeklini, süresini, ücretini ve eklerini, kullanılacak ekipmanı ve bunların korunmasına ilişkin kuralları, işveren tarafından yürütülecek işin niteliğine uygun olarak belirlenen veri koruma kurallarını ve işçinin bu kurallara uyacağına ilişkin bilgilendirmeyi yazılı olarak yapmakla yükümlüdür. Bu yazılı sözleşme veya ek protokolün bulunmaması, uzaktan çalışmanın baştan itibaren usulsüz olduğu anlamına gelmemekle birlikte, uyuşmazlık hâlinde işçinin lehine yorumlanmasına yol açabilir.

İlgili Mevzuat Maddesi

Uzaktan Çalışma Yönetmeliği Madde 4: "Uzaktan çalışma; işçinin, işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisidir."

Dayanak Mevzuat

  • 4857 sayılı İş Kanunu m. 14 (Çağrı üzerine çalışma ve uzaktan çalışma)
  • Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m. 4-9
  • 4857 sayılı İş Kanunu m. 5 (Eşit davranma ilkesi)
  • 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.