← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Şirketler Hukuku

Unvan Tecavüzü Nedeniyle Dava Nasıl Açılır?

Şirketler Hukuku

Unvan Tecavüzü Nedeniyle Dava Nasıl Açılır?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Ticaret unvanına tecavüz eden kişiye karşı açılacak dava, TTK m. 52 çerçevesinde, tecavüzün tespiti, önlenmesi (men'i), haksız kullanımın sonuçlarının ortadan kaldırılması ve kusur varsa maddi/manevi tazminat taleplerini bir arada içerebilir. Dava, görevli asliye ticaret mahkemesinde, hak sahibinin veya kullanım hakkına sahip kişilerin (örneğin lisans alanların) açabileceği bir dava türüdür.

Detaylı Açıklama

Davanın Ön Şartı: Tescilli ve Kullanılan Bir Unvanın Varlığı

Unvan tecavüzü davası açabilmek için davacının, iddia edilen unvanı usulüne uygun şekilde tescil ettirmiş ve/veya fiilen kullanmış olması gerekir. Tescilsiz ama fiilen kullanılan bir unvan da, TTK'nın genel ilkeleri ve haksız rekabet hükümleri çerçevesinde sınırlı bir korumadan yararlanabilir; ancak tescilli unvan, ispat kolaylığı ve daha güçlü bir koruma sağlar.

İltibas (Karıştırılma) Değerlendirmesi

Davanın temelinde, davalının kullandığı unvanın (veya işaretin), davacının unvanıyla aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzer olması ve bu benzerliğin ortalama bir müşteri/iş çevresinde karıştırılmaya (iltibasa) yol açması yatar. Mahkeme, iki unvanı bir bütün olarak karşılaştırır; sadece ortak kelimelerin varlığı değil, unvanların genel görünümü, telaffuzu ve tarafların faaliyet alanlarının örtüşüp örtüşmediği de değerlendirilir.

Talep Edilebilecek Hususlar

TTK m. 52 çerçevesinde davacı; (a) tecavüzün tespiti, (b) tecavüzün men'i (durdurulması/önlenmesi) - örneğin davalının unvanını tabelalardan, faturalardan, internet sitesinden kaldırması, (c) tecavüzün sonuçlarının ortadan kaldırılması, (d) tescilli unvan söz konusuysa bu unvanın sicilden terkini veya değiştirilmesi ve (e) kusur ispatlanırsa maddi ve manevi tazminat taleplerini bir arada veya ayrı ayrı ileri sürebilir. Manevi tazminat, özellikle tecavüzün davacının ticari itibarını zedelediği hâllerde talep edilebilir.

İhtiyati Tedbir Talebi

Dava süresince davalının unvanı kullanmaya devam etmesi, davacının zararını her geçen gün artırabileceğinden, dava ile birlikte veya dava öncesinde, davalının unvanı kullanmasının geçici olarak (ihtiyati tedbir yoluyla) durdurulması talep edilebilir (HMK m. 389 vd.). Mahkeme, tecavüzün açık ve ciddi olduğuna kanaat getirirse, teminat şartına bağlı olarak ihtiyati tedbir kararı verebilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Unvan tecavüzü davaları, ticari dava niteliğinde olduğundan asliye ticaret mahkemesinde (bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla) görülür. Yetkili mahkeme, kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesi olmakla birlikte, haksız fiilin (tecavüzün) gerçekleştiği yer mahkemesi de yetkilidir (HMK m. 16).

İlgili Mevzuat Maddesi

Türk Ticaret Kanunu m. 52/2: "Mahkeme, haklı görülen hâllerde, davayı kazanan tarafın istemi üzerine, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere, kararın gazete ile yayımlanmasına da karar verebilir."

Bu düzenleme, unvan tecavüzü davasında maddi tazminatın yanında, ticari itibarın yeniden tesisi için kararın ilan edilmesinin de talep edilebileceğini göstermektedir; bu, özellikle itibar kaybının para ile tam olarak telafi edilemediği durumlarda önemli bir araçtır.

Dayanak Mevzuat

  • Türk Ticaret Kanunu m. 52 (Unvan tecavüzünde dava hakları)
  • Türk Ticaret Kanunu m. 54-55 (Haksız rekabet hükümleriyle ilişki)
  • Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 389 (İhtiyati tedbir)
  • Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 16 (Yetkili mahkeme)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.