← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Tazminat Hukuku

Trafik Kazasında Araç Değer Kaybı Nasıl Alınır?

Tazminat Hukuku

Trafik Kazasında Araç Değer Kaybı Nasıl Alınır?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Kazaya karışan ve onarılan bir araç, teknik olarak eski hâline getirilmiş olsa da ikinci el piyasasında daha düşük bir fiyatla alıcı bulur; bu fark “araç değer kaybı” olarak adlandırılır ve kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından veya kusurlu sürücüden talep edilebilir. Değer kaybı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el rayiç değeri ile onarım sonrası ikinci el rayiç değeri arasındaki farkın bilirkişi tarafından hesaplanması suretiyle belirlenir.

Detaylı Açıklama

Araç Değer Kaybının Hukuki Niteliği

Araç değer kaybı, bir trafik kazası sonucunda hasar gören aracın onarılmış olmasına rağmen, kaza kaydı nedeniyle ikinci el piyasasında aynı model ve özellikteki hasarsız bir araca göre daha düşük bedelle satılabilmesi durumunu ifade eder. Bu, Karayolları Trafik Kanunu m. 85 ve Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümleri çerçevesinde, kusurlu tarafın (araç işleteni, sürücü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı) tazmin etmesi gereken bir maddi zarar kalemidir. Değer kaybı, aracın fiilen hasar görmesinden bağımsız bir "itibar/pazar değeri" zararıdır; dolayısıyla aracın teknik olarak kusursuz şekilde onarılmış olması, değer kaybı talebini ortadan kaldırmaz.

Değer Kaybı Talebinin Şartları

Değer kaybı talep edebilmek için üç temel şart aranır: kazada aracın kısmen de olsa hasar görmüş olması, kazada karşı tarafın kusurlu bulunması (kendi kusurunuz oranında değer kaybından pay alamazsınız) ve aracın piyasa değerinde gerçekten bir düşüşün meydana geldiğinin bilirkişi raporuyla tespit edilmesi. Aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi ve kaza öncesi hasar geçmişi, değer kaybının miktarını doğrudan etkileyen unsurlardır; genel olarak yeni ve az kilometreli araçlardaki değer kaybı oranı, eski ve yüksek kilometreli araçlara göre daha yüksektir.

Başvuru ve Dava Süreci

Değer kaybı talebi için önce kusurlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yazılı başvuru yapılması gerekir. Sigorta şirketi başvuruyu 15 gün içinde cevaplamaz veya talebi karşılamayan bir teklif sunarsa, zarar gören dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir. Değer kaybı miktarının tespiti için mahkemece araç değerlemesi konusunda uzman bir bilirkişiden rapor alınır; bilirkişi, aracın hasar öncesi ikinci el rayiç değeri ile onarım sonrası ikinci el rayiç değeri arasındaki farkı inceleyerek değer kaybı tutarını belirler.

Değer Kaybı ile Araç Mahrumiyet Bedelinin Farkı

Değer kaybı, aracın piyasa satış değerinde meydana gelen kalıcı düşüşü ifade ederken; araç mahrumiyet bedeli (kullanım kaybı), aracın onarımda kaldığı süre boyunca kullanılamamasından doğan zararı (örneğin günlük kira bedeli veya ticari araçlarda kazanç kaybı) ifade eder. Bu iki tazminat kalemi birbirinden bağımsızdır ve her ikisi de aynı davada birlikte talep edilebilir.

Yargıtay Uygulamasından Bir Örnek

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2020/729 E., 2020/3654 K. sayılı kararında, trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı ve aracın kullanılamaması nedeniyle doğan kâr mahrumiyeti talebine ilişkin bir uyuşmazlık incelenmiştir. Kararda, davaya konu aracın değer kaybının tespiti için alınan bilirkişi raporunun, aracın ikinci el piyasa rayiç değeri ile onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkı esas alması gerektiği; bu yöntem uygulanmadan "vicdani kanaate" göre değer kaybı belirlenmesinin usule aykırı olduğu belirtilmiştir. Yargıtay, aynı kararda kazanç kaybı (araç mahrumiyeti) talebinin de ticari defter ve kayıtlara dayalı olarak somut biçimde hesaplanması gerektiğini, bu hususların gözetilmeden verilen kararın bozulması gerektiğine hükmetmiştir. Bu karar, değer kaybı hesaplamasında "ikinci el piyasa rayiç farkı" yönteminin Yargıtay tarafından benimsenen standart yöntem olduğunu göstermektedir.

İlgili Mevzuat Maddesi

Karayolları Trafik Kanunu Madde 85/1: "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."

Dayanak Mevzuat

  • Karayolları Trafik Kanunu m. 85 (İşletenin hukuki sorumluluğu)
  • Karayolları Trafik Kanunu m. 90 (Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı)
  • Türk Borçlar Kanunu m. 51 (Tazminatın belirlenmesi)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.