← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Ticaret Hukuku

Ticari Davalar Hangi Mahkemede Görülür?

Ticaret Hukuku

Ticari Davalar Hangi Mahkemede Görülür?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Türk Ticaret Kanunu m. 5 uyarınca, aksine özel bir hüküm bulunmadıkça, dava değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Asliye ticaret mahkemesinin bulunmadığı yerlerde bu görev, o yerdeki asliye hukuk mahkemesi tarafından ticaret mahkemesi sıfatıyla yürütülür.

Detaylı Açıklama

Asliye Ticaret Mahkemesinin Görev Alanı

Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi, ticari davalara bakmakla görevli mahkemeyi açık şekilde belirlemiştir: asliye ticaret mahkemesi. Bu görev, davanın konusu olan alacağın veya talebin parasal değerine bakılmaksızın geçerlidir; yani hem küçük tutarlı hem de yüksek tutarlı ticari alacak davaları aynı mahkemede görülür. Bu düzenleme, ticari hayatın hız ve uzmanlık gerektiren yapısına uygun, uzmanlaşmış bir yargı mercii oluşturma amacı taşır.

Asliye ticaret mahkemesi sadece dava türü değil, ihtiyati haciz, ihtiyati tedbir, delil tespiti gibi ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine de bakar. Ticari şirketlerin genel kurul kararlarının iptali, yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu, birleşme ve bölünme işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar da bu mahkemenin görev alanına girer.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi Arasındaki İlişki

TTK m. 5/3 uyarınca, bulunduğu yerde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi kurulmamışsa, ticari davalara asliye hukuk mahkemesi tarafından ticaret mahkemesi sıfatıyla bakılır. Önemli olan nokta, asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişkinin bir "görev" ilişkisi değil, "işbölümü" ilişkisi olmasıdır. Bu ayrım uygulamada büyük sonuçlar doğurur: görev konusu kamu düzenindendir ve her aşamada re'sen ileri sürülebilirken, işbölümü itirazı ancak ilk itiraz olarak cevap dilekçesinde ileri sürülebilir ve mahkemece kendiliğinden gözetilmez.

Bu nedenle, yanlış mahkemede (örneğin asliye hukuk yerine asliye ticaret mahkemesinde ya da tersine) açılan bir dava, taraflarca süresinde itiraz edilmezse o mahkemede görülmeye devam eder; davanın reddi veya mahkemenin değişmesi söz konusu olmaz.

Hangi Davalar Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülmez?

Tüketici işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar tüketici mahkemelerinde, iş ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür; bu davalar ticari nitelikte olsa dahi özel kanunların görev hükümleri öncelikli uygulanır. Ayrıca fikri ve sınai haklara ilişkin bazı davalar (marka, patent, tasarım tecavüzü gibi) büyükşehirlerde kurulan Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemelerinde görülür; bu mahkemelerin bulunmadığı yerlerde görev asliye hukuk mahkemesine aittir.

İlgili Mevzuat Maddesi

Türk Ticaret Kanunu m. 5/1-3: "(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. (3) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi değildir. Ancak, bu durumda dahi asliye ticaret mahkemesinde açılması gereken bir dava, asliye hukuk mahkemesinde açılırsa, husumetin itirazı dışında bir usul işlemi yapılmaksızın, davaya devam olunur."

Bu düzenleme sayesinde, görev uyuşmazlıklarının dava sürecini uzatması ve usul ekonomisini zedelemesi büyük ölçüde önlenmiştir.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

Dava açılırken, uyuşmazlığın ticari nitelikte olup olmadığının doğru değerlendirilmesi önemlidir; zira bazı büyükşehirlerde asliye ticaret mahkemeleri uzmanlaşmış daireler halinde çalışmakta ve belirli konularda (deniz ticareti, sigorta, fikri haklar gibi) ayrı daireler bulunmaktadır. Dava dilekçesinin doğru mahkemeye hitaben yazılması, yargılamanın gecikmeden ilerlemesi için önemlidir.

Dayanak Mevzuat

  • Türk Ticaret Kanunu m. 5 (Görevli mahkeme)
  • Türk Ticaret Kanunu m. 4 (Ticari davaların tanımı)
  • Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 1-2 (Görev kuralları)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.