← Tüm Makaleler
6 Kasım 2026
Miras Hukuku

Tapuda Satış Gösterilen Bağış İşlemi İptal Edilebilir mi?

Miras Hukuku

Tapuda Satış Gösterilen Bağış İşlemi İptal Edilebilir mi?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Miras bırakanın gerçekte karşılıksız olarak (bağış niteliğinde) yaptığı ama tapuda bedelli satış gibi gösterdiği bir devir işlemi, bu durumun muvazaa (danışıklı işlem) olduğu ispatlandığında, zarar gören mirasçıların açacağı tapu iptali ve tescil davası sonucunda iptal edilebilir. Mahkeme, görünürdeki satış işleminin ardındaki gerçek iradeyi (bağış) tespit ederek, davacı mirasçının miras payı oranında tapu kaydını düzeltir.

Detaylı Açıklama

Görünürdeki İşlem ile Gizli İşlem Ayrımı

Hukukta muvazaa, tarafların üçüncü kişilere karşı gösterdikleri görünürdeki işlem ile aralarında gerçekte anlaştıkları gizli işlemin birbirinden farklı olmasıdır. Tapuda satış gösterilen ama gerçekte bağış olan işlemlerde, görünürdeki işlem (satış) taraflar arasında hiç istenmemiştir; gerçek irade, karşılıksız bir kazandırma (bağış) yapmaktır. Bu tür işlemler, iddia sahibinin (genellikle zarar gören mirasçının) ispatı hâlinde geçersiz kabul edilir ve gerçek işlem esas alınır.

Neden Böyle Bir İşlem Yapılır?

Miras bırakanlar, genellikle belirli bir mirasçısını (örneğin kendisine bakan bir çocuğunu) kayırmak ya da diğer mirasçıları (çoğunlukla ileride saklı pay veya muvazaa iddiasında bulunabilecek çocuklarını) mirastan mahrum etmek amacıyla, aslında bedelsiz olan bir devri tapuda satış gibi göstermeyi tercih eder. Bu yolla, görünüşte piyasa koşullarında yapılmış bir satış işlemi olduğundan, diğer mirasçıların itiraz etmesi daha güç hâle getirilmeye çalışılır.

İptal Davasının Şartları

Bu işlemin iptal edilebilmesi için davacı mirasçının, işlemin gerçekte bağış olduğunu ve tapudaki satış görünümünün sadece diğer mirasçıları mirastan mahrum etmek amacıyla oluşturulduğunu ispat etmesi gerekir. İspat için en önemli göstergeler, devredilen malın gerçek değeri ile tapuda gösterilen bedel arasındaki büyük farklılık, satış bedelinin ödendiğine ilişkin herhangi bir banka kaydı veya başka maddi delilin bulunmaması, miras bırakanın devir tarihindeki ekonomik durumu ve devrin aile içi ilişkilerle örtüşen bir mal kaçırma motivasyonuna işaret etmesidir.

Dava Sonucu: Kısmi veya Tam İptal

Mahkeme muvazaayı kabul ederse, tapu kaydının tamamen iptaline ve taşınmazın miras bırakanın terekesine dönmesine değil; davacı mirasçının kendi miras payı oranında tapunun kendi (veya tüm mirasçılar) adına tesciline karar verir. Yani iptal, davacının hakkı ölçüsünde kısmi niteliktedir; davalı (devralan kişi), kendi miras payına karşılık gelen kısmı yine de elinde tutar.

İyiniyetli Üçüncü Kişiye Devredilmiş Olması Hâlinde

Taşınmaz, muvazaalı işlemin tarafı olan kişi tarafından sonradan iyiniyetli bir üçüncü kişiye (muvazaadan habersiz, normal bir alıcı sıfatıyla) devredilmişse, bu üçüncü kişinin tapu siciline güveni korunabilir ve tapu iptali bu kişiye karşı ileri sürülemeyebilir. Bu durumda zarar gören mirasçı, taşınmazı elinde tutan ilk devralan kişiye karşı, taşınmazın değerine karşılık gelen bir tazminat (bedel) talep etme yoluna gidebilir.

Dayanak Mevzuat

  • Türk Borçlar Kanunu m. 19 (Muvazaa)
  • Türk Medeni Kanunu m. 1023 (İyiniyetli üçüncü kişinin korunması)
  • Türk Medeni Kanunu m. 598 (Mirasçılık belgesi ve dava ehliyeti)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.