Tahliye Taahhütnamesindeki İmza İnkâr Edilirse Ne Olur?
Tahliye Taahhütnamesindeki İmza İnkâr Edilirse Ne Olur?
Kısa Cevap: Kiracı, tahliye taahhütnamesindeki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürerse, bu iddia 'imza inkârı' olarak değerlendirilir ve icra takibinde özel bir usul izlenir: icra mahkemesi, imza incelemesi için dosyayı adli tıp kurumuna veya bilirkişiye gönderir. Bilirkişi incelemesi sonucunda imzanın kiracıya ait olduğu tespit edilirse, kiracı inkâr tazminatı ödemek zorunda kalabilir; imzanın sahte olduğu tespit edilirse taahhüt geçersiz sayılır ve takip/dava reddedilir.
Detaylı Açıklama
İmza İnkârının Hukuki Niteliği
İmza inkârı, kiracının taahhütnamedeki imzanın kendisine ait olmadığını, yani belgeyi hiç imzalamadığını ileri sürmesidir. Bu iddia, taahhüdün "boş kâğıda sonradan doldurulduğu" savunmasından farklıdır; imza inkârında kiracı, imzanın varlığını kabul etmemekte, doğrudan belgenin kendisine ait olmadığını iddia etmektedir. Bu nedenle imza inkârı, daha ağır sonuçlar doğurabilecek ciddi bir usul konusudur.
İcra Takibinde İmza İnkârı Usulü
İcra ve İflas Kanunu, kiracının icra takibinde imza inkârında bulunmasını özel bir usule bağlamıştır. Kiracı, icra mahkemesine başvurarak imzanın kendisine ait olmadığını açıkça beyan etmek zorundadır; sadece "borcum yok" demek imza inkârı sayılmaz, imza inkârının ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir. İcra mahkemesi, bu itirazı aldığında takibi durdurur ve taahhütnamenin aslını ya da onaylı örneğini inceleyerek, gerekirse imza incelemesi için adli tıp kurumuna, kriminal polis laboratuvarına veya yetkili bir bilirkişiye gönderir.
Bilirkişi İncelemesi ve Sonuçları
Bilirkişi, kiracının noter huzurunda imzaladığı belgeler, kimlik belgesi, banka imza sirküleri gibi karşılaştırmalı imza örnekleriyle taahhütnamedeki imzayı karşılaştırarak rapor hazırlar. İnceleme sonucunda imzanın kiracıya ait olduğu tespit edilirse, mahkeme imza inkârının haksız olduğuna karar verir ve kiracı, haksız inkârı nedeniyle belirli bir tazminat (inkâr tazminatı) ödemekle yükümlü kılınabilir; ayrıca icra takibi veya dava, kiracı aleyhine sonuçlanır.
Buna karşılık bilirkişi, imzanın kiracıya ait olmadığını (sahte olduğunu) tespit ederse, taahhütname geçersiz sayılır, buna dayanan icra takibi iptal edilir veya dava reddedilir. Bu durumda kiraya veren, sahte belge düzenleme veya kullanma iddiasıyla ayrıca ceza şikâyetinde bulunma hakkına da sahip olabilir.
Mahkemenin Re'sen İnceleme Yükümlülüğü
İmza inkârı ciddi bir usul konusu olduğundan, mahkeme bu konuda titiz bir araştırma yapmak zorundadır; salt taraf beyanlarına dayanarak karar verilmesi hukuka aykırı olur. Bu nedenle imza inkârı davalarının sonuçlanması, imza incelemesi raporu beklendiğinden, diğer tahliye davalarına göre daha uzun sürebilir.
Pratik Öneri
Kiraya verenlerin, tahliye taahhütnamesini mümkünse noter huzurunda düzenletmesi veya en azından güvenilir tanıklar eşliğinde imzalatması, ileride imza inkârı riskini önemli ölçüde azaltır; çünkü noter onaylı belgelerde imzanın sahteliği çok daha güç ispatlanabilir bir husustur.
İlgili Mevzuat Maddesi
İcra ve İflas Kanunu Madde 68/a (kıyasen uygulanan ilkeler): "Borçlu, takip dayanağı belgedeki imzaya itiraz ediyorsa, bu itirazını açıkça ve ayrıca bildirmek zorundadır; itiraz incelemesi sonucunda imzanın borçluya ait olduğu anlaşılırsa borçlu, belirlenecek tazminattan sorumlu olur."
Bu ilke, tahliye taahhüdüne dayalı icra takiplerinde de kıyasen uygulanmakta ve imza inkârı iddiasının ciddi bir mesele olarak ele alınmasını, soyut biçimde ileri sürülmesinin engellenmesini sağlamaktadır.
Dayanak Mevzuat
- İcra ve İflas Kanunu m. 68/a (İmzaya itiraz usulü ve inkâr tazminatı)
- Türk Borçlar Kanunu m. 352 (Tahliye taahhüdü)
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 211 (Bilirkişi incelemesi ile imza tespiti)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.