Tahliye Taahhütnamesi Hangi Şartlarda Geçerlidir?
Tahliye Taahhütnamesi Hangi Şartlarda Geçerlidir?
Kısa Cevap: Tahliye taahhütnamesi geçerli olabilmesi için öncelikle yazılı şekilde yapılmalı, kiracı tarafından bizzat imzalanmalı ve kiralananın tesliminden sonra verilmiş olmalıdır. Taahhütte boşaltma tarihi açık ve net olmalı; belirsiz veya şarta bağlı ifadeler (örneğin 'uygun bir zamanda çıkacağım' gibi) taahhüdün geçerliliğini zayıflatır. Taahhüdün hile, tehdit veya baskı altında alındığı ispatlanırsa geçersizliği ileri sürülebilir; ancak bu iddianın ispatı kiracıya aittir ve uygulamada kabul edilme ihtimali düşüktür.
Detaylı Açıklama
Yazılı Şekil Şartı
Tahliye taahhüdü, kanunun açıkça öngördüğü bir şekil şartına tabidir: yazılı olmak zorundadır. Sözlü olarak verilen bir tahliye vaadi, hukuken tahliye taahhüdü sayılmaz ve buna dayanarak icra takibi yapılamaz. Yazılı belge, kiracının imzasını taşımalı ve mümkünse tanık veya noter huzurunda düzenlenmelidir; noter onaylı taahhütler, imza inkârı risklerini önemli ölçüde azaltır.
Taahhüdün Verilme Zamanı ve Serbest İrade
Taahhüdün geçerli olması için kiracının, kira sözleşmesi kapsamında kiralananı teslim aldıktan sonra, yani fiilen kiracı sıfatını kazandıktan sonra, serbest iradesiyle taahhütte bulunması gerekir. Kira sözleşmesiyle tam olarak aynı tarihte (örneğin aynı gün) alınan taahhütler, uygulamada "konut bulma zorunluluğu altında, baskıyla imzalatıldığı" savunmasına açık olabilir; ancak bu savunmanın ispatı kiracıya aittir ve kiracı yalnızca "aynı tarihte imzalandı" demekle taahhüdü geçersiz kılamaz.
Tahliye Tarihinin Belirli Olması
Taahhütte belirtilen boşaltma tarihinin açık, net ve tartışmaya yer bırakmayacak şekilde yazılmış olması gerekir. "Belirli bir tarih" şartı, taahhüdün icraya konu edilebilmesi için zorunludur; tarih belirsizse veya şarta bağlanmışsa (örneğin "yeni ev bulduğumda çıkacağım"), taahhüt icra takibine konu edilemez ve kiracı bu belirsizliği ileri sürerek itiraz edebilir.
Boş Kâğıda İmza Savunmasının Geçerliliği
Uygulamada kiracılar, taahhütnamenin "boş kâğıda imza atılarak sonradan doldurulduğu" savunmasını sık ileri sürer. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2008/6-369 Esas, 2008/394 Karar sayılı ve 28.05.2008 tarihli kararında, kiracının boş bir kâğıda imza attığını kabul etmesi hâlinde bunun sonucuna katlanması gerektiği, boş kâğıda imza atmakla karşı tarafa istediği şekilde doldurma yetkisi verilmiş sayılacağı açıkça vurgulanmıştır. Kararda, davalının hile ile imzalatıldığı savunmasından vazgeçtiği ve bu nedenle boş olarak imzalanan taahhütnamenin geçerli olduğunun kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Hile, Tehdit veya Baskı İddiası
Kiracı, taahhüdün hile, tehdit veya baskı altında alındığını ileri sürerse, bu iddiayı somut delillerle (örneğin ceza soruşturması, tanık beyanı) ispatlamak zorundadır. Soyut iddialar, mahkemeler tarafından kabul edilmemekte; aksine yazılı belgeye dayanan kiraya verenin iddiası güçlü kabul edilmektedir.
İlgili Mevzuat Maddesi
Türk Borçlar Kanunu Madde 352/1: "Kiracı, kiralananın teslim edilmesinden sonra, kiraya verene karşı, kiralananı belli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak üstlendiği hâlde boşaltmamışsa kiraya veren, kira sözleşmesini bu tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurmak veya dava açmak suretiyle sona erdirebilir."
Bu madde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yukarıda aktarılan kararı birlikte değerlendirildiğinde, yazılı ve imzalı bir tahliye taahhüdünün geçerliliğinin kiracı tarafından çok güçlü ve somut delillerle çürütülmesi gerektiği, aksi hâlde taahhüdün bağlayıcı olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Dayanak Mevzuat
- Türk Borçlar Kanunu m. 352 (Tahliye taahhüdünün şartları)
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2008/6-369, K. 2008/394, T. 28.05.2008
- Türk Borçlar Kanunu m. 36-39 (Hata, hile, tehdit - irade bozukluğu halleri)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.