← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Ticaret Hukuku

Şirketler Arasındaki Borç İlişkilerinde Kefalet Nasıl Değerlendirilir?

Ticaret Hukuku

Şirketler Arasındaki Borç İlişkilerinde Kefalet Nasıl Değerlendirilir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Kefalet sözleşmesi, TBK m. 583 uyarınca yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz; ancak ticari işlerden doğan kefaletlerde TTK m. 7 uyarınca aksi sözleşmede belirtilmedikçe adi kefalet değil müteselsil kefalet karinesi uygulanır ve tacirin kendi işletmesi veya şirketiyle ilgili verdiği kefaletlerde TBK m. 584'teki eşin izni şartı aranmaz.

Detaylı Açıklama

Kefalet Sözleşmesinin Şekil Şartı

TBK m. 583 uyarınca kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefil, sorumlu olacağı azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil sıfatıyla yükümlülük altına giriyorsa bu hususu, kendi el yazısıyla kefalet sözleşmesinde belirtmek zorundadır. Bu, basit bir yazılı şekil değil, "nitelikli yazılı şekil" olarak nitelendirilir ve şirketler arasındaki kefalet ilişkilerinde de aynen geçerlidir; şirket adına kefalet veren temsilcinin de bu el yazısı şartına uyması gerekir.

Ticari İşlerde Müteselsil Kefalet Karinesi

Genel borçlar hukukunda kefalet kural olarak "adi kefalet" niteliğindedir; yani alacaklı önce asıl borçluya başvurmak, onun aciz hâlini veya iflasını ispat etmek zorundadır (TBK m. 585). Ancak TTK m. 7 uyarınca, iki veya daha fazla kişi, bir ticari iş nedeniyle diğer bir kişiye karşı birlikte borç altına girerlerse, sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça, müteselsilen sorumlu olurlar. Bu hüküm, kefalet ilişkilerine de uygulanır: kefalet ticari bir işten doğmuşsa (örneğin bir şirketin ticari kredisi için verilen kefalet), sözleşmede açıkça "adi kefalet" kaydı bulunmadıkça, kefil müteselsil kefil sayılır ve alacaklı doğrudan kefile başvurabilir. Bu düzenleme, genel hukuktaki "müteselsil sıfatının kefilin kendi el yazısıyla belirtilmesi" kuralına (TBK m. 583) istisna oluşturmaz; sadece adi/müteselsil ayrımındaki karineyi ticari işler için tersine çevirir.

Eşin İzni Şartı ve Ticari Muafiyet

TBK m. 584/1 uyarınca, evli bir kişinin kefil olabilmesi için eşinin yazılı rızası gerekir; bu rıza en geç kefalet sözleşmesinin kurulması anına kadar verilmelidir ve sonradan verilen izin kefaleti geçerli kılmaz. Ancak bu kural, ticari hayatın hızını ve güvenini korumak amacıyla sınırlandırılmıştır: TBK m. 584/2 uyarınca, ticaret siciline kayıtlı bir ticari işletmenin sahibi veya bir ticaret şirketinin ortağı ya da yöneticisi tarafından, bu işletme veya şirketle ilgili olarak verilecek kefaletlerde eş rızası aranmaz. Bu istisna, şirket ortağının veya yöneticisinin kendi şirketinin krediye erişimini kolaylaştırmak amacıyla 6455 sayılı Kanun'la getirilmiştir; ancak kişi, kendi şirketiyle ilgisi olmayan üçüncü bir şirketin veya kişinin borcuna kefil olacaksa, eş rızası şartı yeniden devreye girer.

Kefilin Sorumluluğunun Kapsamı

Kefil, yalnızca kefalet sözleşmesinde belirtilen azami miktarla sınırlı olarak sorumludur; bu miktarın üzerinde talep edilemez. Müteselsil kefil, asıl borçluya başvurmaksızın doğrudan takip edilebilirken, adi kefilden önce asıl borçlu hakkında takip yapılması ve borçlunun ödeme güçsüzlüğünün (aciz hâlinin) kesinleşmesi gerekir (TBK m. 585-586). Şirketler arası ticari ilişkilerde, bir şirketin diğer bir şirketin borcuna kefil olması durumunda da kefil şirket tüzel kişiliği, yönetim organının (yönetim kurulu veya müdürler kurulu) usulüne uygun kararı ile bağlanır; bu kararın şirket amacı ve konusuyla bağdaşıp bağdaşmadığı (ultra vires sınırlaması) ayrıca değerlendirilmelidir.

Kefaletin Sona Ermesi

Kefalet, asıl borcun sona ermesiyle (ödeme, takas, ibra gibi) kendiliğinden sona erer; kefalet asıl borca bağlı (fer'i) bir güvencedir. Belirli süreli kefaletlerde süre dolduğunda, süresiz kefaletlerde ise TBK m. 598 uyarınca belirli şartlarla kefilin kefaletten kurtulma talebinde bulunması mümkündür. Ayrıca alacaklının, asıl borçluya tanıdığı ek süre veya borcun yapısında kefilin aleyhine olacak esaslı değişiklikler, kefilin sorumluluğunu etkileyebilir.

İlgili Mevzuat Maddesi

Türk Ticaret Kanunu m. 7/1: "İki veya daha fazla kişi, içlerinden biri veya tamamı için ticari niteliği olan bir iş sebebiyle, diğer bir kişiye karşı birlikte borç altına girerlerse, kanunda veya sözleşmede aksi öngörülmemişse müteselsil borçlu olurlar. Aynı kural, kefillik için de geçerlidir."

Bu madde, ticari işlerde kefaletin kural olarak müteselsil kefalet sayılacağına ilişkin karinenin temel dayanağını oluşturur ve şirketler arası borç ilişkilerinde kefilin sorumluluğunun kapsamını belirlerken öncelikle dikkate alınması gereken hükümdür.

Dayanak Mevzuat

  • Türk Borçlar Kanunu m. 583 (Kefalet sözleşmesinin şekli)
  • Türk Borçlar Kanunu m. 584 (Eşin yazılı rızası ve ticari istisna)
  • Türk Ticaret Kanunu m. 7 (Ticari işlerde teselsül/müteselsil kefalet karinesi)
  • Türk Borçlar Kanunu m. 585-586 (Adi kefalet ve müteselsil kefaletin sonuçları)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.