← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Şirketler Hukuku

Şirkete Ayni Sermaye Konulması Nasıl Yapılır?

Şirketler Hukuku

Şirkete Ayni Sermaye Konulması Nasıl Yapılır?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: TTK m. 128 uyarınca, üzerinde sınırlı bir hak, haciz veya tedbir bulunmayan; nakden değerlendirilebilen ve devredilebilen her türlü mal ve hak (taşınmaz, taşınır, fikri mülkiyet hakları, ticari işletme, imtiyaz hakları, alacaklar) ayni sermaye olarak şirkete konulabilir. Hizmet edimi, kişisel çalışma, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar ise sermaye olarak kabul edilemez. Anonim ve limited şirketlerde ayni sermayenin değeri, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesince atanan bilirkişi tarafından tespit edilmek zorundadır.

Detaylı Açıklama

Ayni Sermaye Kavramı ve Kapsamı

Sermaye şirketlerinde ortaklar, sermaye taahhütlerini nakit olarak yerine getirebilecekleri gibi, nakit dışındaki bazı mal ve hakları da (ayni sermaye) şirkete koyabilirler. TTK m. 128, sermaye olarak konulabilecek değerleri sayarken; mülkiyet hakkı diğer ayni haklar, kullanım ve yararlanma hakları, taşınır ve taşınmazlar, fikri mülkiyet hakları (patent, marka, know-how), ticari işletmeler, imtiyazlar, kişisel emek içermeyen hizmet edimlerine ilişkin bazı haklar ile devredilebilir ve nakden değerlendirilebilir diğer değerleri sermaye olarak kabul eder.

Sermaye Olarak Konulamayacak Değerler

Buna karşılık, kişisel çalışma (hizmet edimi), ticari itibar, vadesi gelmemiş alacaklar ve kişiye bağlı diğer haklar sermaye olarak konulamaz; çünkü bunlar, alacaklıların şirketten tahsil imkânı bulduğu "sermayenin korunması" ilkesiyle bağdaşmayan, güvenilir ve nakde çevrilebilir nitelikte olmayan değerlerdir. Ayrıca üzerinde rehin, haciz veya tedbir bulunan mal ve haklar, bu kısıtlamalar kaldırılmadan ayni sermaye olarak konulamaz.

Bilirkişi Değerlemesi Zorunluluğu

Ayni sermaye olarak konulacak değerlerin gerçek değerinin tespiti, sermayenin "gerçek" ve "şişirilmemiş" olmasını güvence altına almak için zorunludur. TTK m. 342'ye göre, konulan ayni sermayenin değeri, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi tarafından atanan bir veya birden fazla bilirkişi tarafından hazırlanan rapor ile tespit edilir. Bilirkişi, değeri belirlenen varlığın niteliğine uygun yöntemle (taşınmaz için emsal karşılaştırma, işletme için gelir veya aktif değerleme yöntemleri gibi) değerlemeyi yapar ve raporunu mahkemeye sunar.

Bilirkişi raporunda tespit edilen değer, esas sözleşmede veya sermaye artırımı kararında ayni sermaye olarak gösterilen değerden düşük olamaz; aksi hâlde kuruluş veya sermaye artırımı işlemi bu haliyle tescil edilemez, ortakların taahhüt ettikleri değeri nakit olarak tamamlaması ya da sermaye tutarının düşürülmesi gerekir.

Ayni Sermayenin Şirkete Devri ve Tescili

Ayni sermaye olarak konulan taşınmaz, taşınır veya diğer haklar, şirketin tüzel kişilik kazanmasından (tescilden) itibaren şirket adına devredilmiş sayılır; ancak taşınmazlar için tapuda devir işleminin de ayrıca yapılması, fikri mülkiyet hakları için ilgili sicilde (marka, patent sicili) devrin kaydedilmesi gerekir. Kuruluş aşamasında, bilirkişi raporu ve ayni sermayeye ilişkin diğer belgeler (tapu kaydı, taşınmazın üzerinde takyidat bulunmadığına ilişkin belge vb.) ticaret sicili müdürlüğüne sunulmak zorundadır.

Ayni Sermayenin Avantajları ve Riskleri

Ayni sermaye konulması, nakit sıkıntısı çeken girişimciler için şirket kurma veya sermaye artırma imkânı sağlarken; değerleme sürecinin zaman ve maliyet getirmesi, bilirkişi raporuna itiraz süreçleri ve değerin düşük çıkması riski gibi dezavantajları da barındırır. Ayrıca, ayni sermaye olarak konulan varlığın değerinin sonradan gerçeği yansıtmadığının anlaşılması hâlinde, bu değeri taahhüt eden ortağın ve kurucuların, şirkete karşı fark tutarını tazmin sorumluluğu (TTK m. 549-551 kapsamında yanlış beyan sorumluluğu) doğabilir.

İlgili Mevzuat Maddesi

Türk Ticaret Kanunu m. 128/2 (özet): "Üzerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan; nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen, fikrî mülkiyet hakları ile sanal ortamlar da dâhil olmak üzere malvarlığı unsurları ayni sermaye olarak konulabilir. Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olarak konulamaz."

Bu düzenleme, sermayenin gerçek ve güvenilir bir malvarlığı değerine dayanması ilkesini, ayni sermaye bakımından somutlaştırmaktadır.

Dayanak Mevzuat

  • Türk Ticaret Kanunu m. 128 (Ayni sermaye olarak konulabilecek değerler)
  • Türk Ticaret Kanunu m. 342 (Anonim şirkette ayni sermayenin bilirkişi ile değerlenmesi)
  • Türk Ticaret Kanunu m. 549-551 (Sermaye hakkında yanlış beyanların sorumluluğu)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.