Ortaklığın Giderilmesi Davasında Satış Nasıl Yapılır?
Ortaklığın Giderilmesi Davasında Satış Nasıl Yapılır?
Kısa Cevap: Mahkeme, ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verdiğinde, satış işlemi kesinleşen karar üzerine icra dairesindeki satış memurluğu tarafından açık artırma usulüyle gerçekleştirilir; taşınmaz önce kıymet takdirine tabi tutulur, ardından ilan edilerek artırmaya çıkarılır ve en yüksek teklifi veren alıcıya ihale edilir. 2026 yılında yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun ile, tüm paydaşları mirasçı olan taşınmazlarda birinci artırmanın yalnızca mirasçılar arasında ve muhammen kıymetin tamamından başlayarak yapılması usulü getirilmiştir.
Detaylı Açıklama
Satışın Hukuki Dayanağı ve Süreci
Ortaklığın satış suretiyle giderilmesine ilişkin mahkeme kararı kesinleştiğinde, satış işlemi doğrudan mahkeme tarafından değil, taşınmazın bulunduğu yerdeki icra dairesi satış memurluğu eliyle yürütülür. Satış memurluğu, öncelikle taşınmazın güncel değerini belirlemek üzere bilirkişi marifetiyle kıymet takdiri yaptırır; bu değer, artırmanın alt sınırını oluşturan "muhammen kıymet" olarak esas alınır. Ardından satış, ilan yoluyla duyurulur ve belirlenen tarihte açık artırma gerçekleştirilir.
Birinci ve İkinci Artırma Usulü
Genel usulde birinci artırmada, taşınmazın muhammen kıymetinin belirli bir yüzdesinin (genellikle kıymetin büyük bir bölümünün) üzerinde teklif gelmesi satışın gerçekleşmesi için şart olabilir; bu eşik karşılanmazsa satış ikinci bir artırmaya bırakılır ve ikinci artırmada taban bedel düşürülür. Alıcı çıkmaması hâlinde satış süreci tekrar edilir veya paydaşlar arasında farklı bir çözüm (örneğin payların bir paydaş tarafından toplu satın alınması) gündeme gelebilir.
2026 Yılında Getirilen Mirasçılar Arası Artırma Usulü
31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun (12. Yargı Paketi) ile, taşınmazın tüm paydaşlarının miras yoluyla mülkiyeti edinmiş olduğu ve mirasçılar dışında üçüncü bir kişinin pay sahibi bulunmadığı durumlarda özel bir satış usulü getirilmiştir. Bu usule göre birinci artırma, sadece malik mirasçılar arasında yapılır ve teklifin muhammen kıymetin %100'ünü aşması şartı aranır; bu usul bir defaya mahsus uygulanır. Mirasçılar arasında bu bedeli karşılayan bir teklif çıkmazsa satış genel usule döner ve ikinci artırmada taban bedel muhammen kıymetin %50'sine indirilir, bu aşamada üçüncü kişiler de artırmaya katılabilir. Kanun değişikliği ayrıca, ortaklığın giderilmesi satışlarında pay sahiplerine daha önce tanınan teminat muafiyetini de kaldırmıştır. Bu düzenleme, 31 Temmuz 2026 tarihinden önce ilan edilmiş açık artırmalara uygulanmaz.
Satış Bedelinin Paylaştırılması
İhale kesinleştiğinde elde edilen satış bedeli, öncelikle satış giderleri, varsa taşınmaz üzerindeki ipotek ve haciz gibi takyidat alacakları düşüldükten sonra, kalan tutar paydaşların payları oranında paylaştırılır. Taşınmaz üzerinde üçüncü kişilerin (ipotek alacaklısı, haciz sahibi vb.) hakları bulunuyorsa, bu haklar öncelik sırasına göre bedelden karşılanır; paydaşlara dağıtılacak net miktar bu kesintilerden sonra belirlenir.
İlgili Mevzuat Maddesi
Türk Medeni Kanunu Madde 699: "Paylaşma, sözleşmede aksi öngörülmemişse, mal aynen bölünerek ve bölünen parçaların değerleri arasındaki fark para ile denkleştirilerek gerçekleştirilir... Bölme biçiminde uyuşma sağlanamazsa, hâkim malın aynen bölünmesine veya pazarlıkla ya da artırmayla satılmasına karar verir."
Bu madde, aynen taksim ile satış suretiyle paylaştırma arasındaki tercih sırasını ve mahkemenin takdir yetkisini düzenler; 2026 değişikliği ise bu genel usulün mirasçılar arası paylaşmada istisnasını oluşturur.
Dayanak Mevzuat
- Türk Medeni Kanunu m. 699-700 (Paylaştırma usulü)
- 7589 sayılı Kanun (12. Yargı Paketi, 31 Temmuz 2026 - mirasçılar arası artırma usulü)
- İcra ve İflas Kanunu (Taşınmaz satışına ilişkin genel hükümler)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.