← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
İdare Hukuku

Memura Verilen Uyarma Cezası İptal Edilebilir mi?

İdare Hukuku

Memura Verilen Uyarma Cezası İptal Edilebilir mi?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Uyarma cezası, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin (A) bendinde düzenlenen en hafif disiplin cezası olup memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Hafif bir ceza olması, hukuka aykırı verildiğinde itiraz edilemeyeceği veya iptal davasına konu olamayacağı anlamına gelmez; savunma hakkı tanınmadan, fiil sabit olmadan veya ölçüsüz biçimde verilen uyarma cezaları hem disiplin kuruluna itiraz hem de idare mahkemesinde iptal davası yoluyla ortadan kaldırılabilir.

Detaylı Açıklama

Uyarma Cezasının Hukuki Niteliği

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinde düzenlenen uyarma cezası, memura görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazılı şekilde bildirilmesidir. Diğer disiplin cezalarına göre en hafif yaptırım olmasına karşın, uyarma cezası da bir idari işlemdir ve memurun özlük dosyasına işlenir, sicil ve performansını, hatta ileride verilecek cezalarda tekerrür değerlendirmesini etkileyebilir. Bu nedenle "hafif ceza, önemsiz sonuç" yaklaşımı hatalıdır; uyarma cezası da hukuka uygunluk denetimine tabidir.

Uyarma Cezası Verilirken Uyulması Gereken Usul

Uyarma cezası da diğer disiplin cezaları gibi, ilgili memurun savunmasının alınması şartına bağlıdır. 657 sayılı Kanun'un 130. maddesi, disiplin cezası verilmeden önce memurun yazılı savunmasının istenmesini ve bu süreçte kendisine yedi günden az olmamak üzere süre verilmesini zorunlu kılar. Savunma istenmeden veya savunma için yeterli süre verilmeden tesis edilen uyarma cezası, şekil yönünden sakat olup iptale konu olabilir.

En Sık Karşılaşılan İptal Nedenleri

Uygulamada uyarma cezalarının iptaline yol açan başlıca nedenler şunlardır: savunma hakkının hiç kullandırılmaması veya usulüne uygun kullandırılmaması; cezaya esas alınan fiilin somut delillerle ispatlanamaması, yalnızca soyut iddialara dayanılması; cezanın gerekçesinde fiil ile ceza arasındaki ilişkinin açıkça kurulmaması; disiplin soruşturmasının yetkisiz bir kişi tarafından yürütülmesi veya soruşturma onayının usulüne uygun alınmaması. Ayrıca memurun fiilinin disiplin suçu oluşturacak ağırlıkta olmadığı, sıradan bir hizmet içi uyarı niteliğinde kaldığı durumlarda da ceza iptal edilebilir.

İtiraz ve Dava Süreci

Uyarma cezasına karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde disiplin kuruluna itiraz edilebilir. İtirazın reddi veya hiç itiraz edilmeden doğrudan dava açılması durumunda, idare mahkemesinde dava açma süresi genel kural olan altmış gündür. Dava dilekçesinde, cezanın hangi usul veya esas yönünden hukuka aykırı olduğu somut biçimde ortaya konulmalı, savunma dilekçesi, soruşturma raporu ve varsa tanık ifadeleri gibi belgeler delil olarak sunulmalıdır.

İlgili Mevzuat Maddesi

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 125/A: "Uyarma: Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir."

Hüküm kısa olmakla birlikte, uyarma cezasının da yazılı bir idari işlem olduğunu ve usul güvencelerine (özellikle savunma hakkına) tabi olduğunu göstermesi açısından önemlidir.

Dayanak Mevzuat

  • 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 125/A (Uyarma cezası)
  • 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 130 (Savunma hakkı)
  • 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 135 (İtiraz mercii ve süresi)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.