Memur Hakkında Verilen Disiplin Cezası Ne Zaman Silinir?
Memur Hakkında Verilen Disiplin Cezası Ne Zaman Silinir?
Kısa Cevap: 657 sayılı Kanun'un 133. maddesi uyarınca, disiplin cezası alan memur, uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından beş yıl, diğer disiplin cezalarının uygulanmasından on yıl sonra, atamaya yetkili amire başvurarak bu cezaların özlük dosyasından silinmesini isteyebilir. Bu talebin kabulü için ilgili süre içinde memurun yeni bir disiplin cezası almamış olması gerekir; amirin isteği kabul etmesi hâlinde ceza özlük dosyasından çıkarılır.
Detaylı Açıklama
Disiplin Cezalarının Sicilden Silinmesi Müessesesinin Amacı
Disiplin cezaları, memurun özlük dosyasında kalıcı olarak yer aldığında, kariyer gelişimini (terfi, görevde yükselme, ödül ve takdirname gibi süreçleri) uzun süre olumsuz etkileyebilir. Kanun koyucu, memurun bir kez ceza almasının hayatı boyunca aleyhine kullanılmasını önlemek amacıyla, belirli bir süre disiplinli davranış sergileyen memurların geçmişteki cezalarının sicilden silinmesine imkân tanımıştır. Bu düzenleme, ıslah olmuş memurun yeniden "temiz bir sayfa" ile değerlendirilmesini sağlar.
Silinme İçin Gereken Süreler
657 sayılı Kanun'un 133. maddesine göre, disiplin cezası alan memur, uyarma ve kınama cezalarının uygulandığı tarihten itibaren beş yıl, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması gibi diğer disiplin cezalarının uygulandığı tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, atamaya yetkili amire başvurarak verilmiş olan cezasının özlük dosyasından silinmesini isteyebilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası ise memuru kurumdan tamamen uzaklaştırdığından, bu müessesenin kapsamı dışında kalır.
Silinme Talebinin Şartları
Sicilden silinme talebinin kabul edilmesi için, ilgili memurun cezanın uygulandığı tarihten itibaren beş veya on yıllık süre içinde yeni bir disiplin cezası almamış olması gerekir. Bu süre içinde yeniden disiplin cezası alan memur için süre, yeni cezanın uygulandığı tarihten itibaren yeniden işlemeye başlar; bir başka deyişle önceki cezanın silinme süresi, yeni ceza nedeniyle kesintiye uğrar ve her ceza kendi süresini tamamladığında ayrı ayrı değerlendirilir.
Başvuru Usulü ve İdarenin Takdir Yetkisi
Memur, yasal süre dolduktan sonra atamaya yetkili amire yazılı olarak başvurarak cezasının sicilinden silinmesini talep eder. Kanun metninde "isteyebilir" ifadesi kullanılmış olsa da, uygulamada şartların (sürenin dolması ve yeni ceza alınmaması) gerçekleşmiş olması durumunda idarenin bu talebi kabul etmesi beklenir; aksi yönde, gerekçesiz bir ret işlemi idari yargı denetimine konu olabilir. Silme talebinin reddi hâlinde, ilgili memur bu ret işlemine karşı idare mahkemesinde iptal davası açabilir.
Silinmenin Sonuçları
Ceza özlük dosyasından silindiğinde, bu ceza artık ileride işlenebilecek benzer fiillerde tekerrür hükümlerinin uygulanmasında esas alınamaz ve terfi, ödül, görevde yükselme gibi süreçlerde memurun aleyhine değerlendirilemez. Ancak silinme, cezanın hukuken hiç verilmemiş sayılması anlamına gelmez; sadece ileriye dönük olumsuz etkilerinin ortadan kaldırılmasını sağlar.
İlgili Mevzuat Maddesi
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 133: "Disiplin cezaları memurun özlük dosyasına işlenir. Disiplin cezasının affa uğraması, ödül veya başarı belgesi verilmesi veya üstün başarı belgesi verilmesi hâllerinde disiplin cezasının sicil dosyasından silinmesine ait hükümler uygulanır. Disiplin cezası alan memur, uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından 5 sene, diğer cezaların uygulanmasından 10 sene sonra atamaya yetkili amire başvurarak, verilmiş olan cezalarının özlük dosyasından silinmesini isteyebilir."
Bu düzenleme, disiplin cezalarının kalıcı bir leke olmadığını, iyi hâlin belirli bir süre sürdürülmesi hâlinde geçmişin ileriye yönelik etkilerinin ortadan kaldırılabileceğini göstermektedir.
Dayanak Mevzuat
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 133 (Disiplin cezalarının sicilden silinmesi)
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 125 (Disiplin cezalarının türleri)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.