Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Kısa Cevap: İş sözleşmesi herhangi bir sebeple (istifa, haklı fesih, geçerli fesih, emeklilik) sona erdiğinde, işçinin o ana kadar hak kazanıp kullanmadığı yıllık izin günleri parasal bir alacağa dönüşür. Bu ücret, işçinin fesih (sözleşmenin sona erdiği) tarihindeki brüt ücreti üzerinden, kullanılmayan her gün için günlük ücretin hesaplanıp izin gün sayısıyla çarpılması suretiyle bulunur. İşçi hayattayken bu ücreti talep edemez; hak yalnızca sözleşmenin sona ermesiyle istenebilir hâle gelir.
Detaylı Açıklama
Yıllık İznin Parasal Alacağa Dönüşme Koşulu
İş Kanunu, çalışırken yıllık izin yerine ücret ödenmesini kural olarak yasaklamıştır; izin, işçinin bedenen ve ruhen dinlenmesi amacıyla fiilen kullandırılmalıdır. Ancak iş sözleşmesi herhangi bir nedenle (kim tarafından ve hangi sebeple yapıldığına bakılmaksızın) sona erdiğinde, işçinin daha önce hak kazandığı ama kullanamadığı izin günleri artık fiilen kullandırılamayacağından, bu haklar otomatik olarak parasal bir alacağa dönüşür.
Hesaplamada Esas Alınan Ücret ve Tarih
Kullanılmayan yıllık izin ücreti, işçinin kıdem tazminatından farklı olarak "giydirilmiş" ücret değil, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki temel brüt ücret üzerinden hesaplanır. Günlük ücret bulunduktan sonra, işçinin kullanmadığı toplam izin gün sayısıyla çarpılarak toplam izin ücreti hesaplanır. Örneğin aylık brüt ücreti 30 güne bölünerek günlük ücret bulunur, bu tutar kullanılmayan gün sayısıyla çarpılır.
Kullanılmayan İzin Gün Sayısının Belirlenmesi
İşçinin kullanmadığı izin gün sayısı, işe başladığı tarihten itibaren her hizmet yılı için hak ettiği izin günleri (kıdemine göre 14, 20 veya 26 gün) toplanıp, bu süre içinde fiilen kullandırılan izinler düşülerek bulunur. İzin kullandırıldığının ispatı işverene aittir; işveren izin kullandırıldığını imzalı izin defteri, izin formu gibi belgelerle kanıtlayamazsa, işçinin iddia ettiği gün sayısı esas alınır.
Zamanaşımı ve Talep Hakkı
Kullanılmayan izin ücreti alacağı, iş sözleşmesinin sona ermesiyle muaccel hâle gelir ve bu tarihten itibaren beş yıllık zamanaşımı süresine tabidir. İşçi çalışırken bu alacağı talep edemeyeceğinden, zamanaşımı da ancak sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
İlgili Mevzuat Maddesi
4857 sayılı İş Kanunu Madde 59: "İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir."
Bu madde, yıllık izin hakkının çalışırken devredilemez ve vazgeçilemez niteliğini korurken, sözleşme sona erdiğinde bu hakkın parasal bir alacağa dönüşmesini güvence altına alır.
Dayanak Mevzuat
- 4857 sayılı İş Kanunu m. 59 (Kullanılmayan izin ücreti)
- 4857 sayılı İş Kanunu m. 53 (Yıllık izin süreleri)
- 4857 sayılı Kanun Ek m. 3 (Zamanaşımı)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.