← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Kira Hukuku

Kira Tespit Davasında Yeni Kira Bedeli Nasıl Belirlenir?

Kira Hukuku

Kira Tespit Davasında Yeni Kira Bedeli Nasıl Belirlenir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Kira tespit davasında mahkemenin izleyeceği yöntem, sözleşmenin süresine göre değişir. Sözleşme süresi ve varsa ek uzama süresi henüz beş yılı doldurmamışsa, kira bedeli sadece TÜFE'nin oniki aylık ortalamasına göre, sözleşmedeki artış esası uygulanarak belirlenir; emsal kira bedelleri bu aşamada dikkate alınmaz. Beş yıllık süre dolduktan sonra ise mahkeme, üretici fiyat endeksindeki artışı, kiralananın somut özelliklerini (konum, büyüklük, bakım durumu) ve civardaki emsal kira bedellerini birlikte değerlendirerek hakkaniyete uygun bir bedel tespit eder.

Detaylı Açıklama

Beş Yıl Dolmadan Önce Uygulanan Yöntem

Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, sözleşmenin kurulmasından itibaren beş yıl geçmemişse, kira bedelinin artışı yalnızca tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) oniki aylık ortalamalara göre değişim oranıyla sınırlıdır. Bu dönemde mahkeme, kiralananın piyasa rayicini veya emsal kira bedellerini dikkate alarak bedel belirleyemez; sadece sözleşmedeki artış esasını (varsa) veya TÜFE oranını uygulayarak yeni kira bedelini hesaplar.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin Konuya Yaklaşımı

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2023/718 Esas, 2023/2250 Karar sayılı ve 18.09.2023 tarihli kararında, ilk derece mahkemesinin kira sözleşmesindeki TEFE-TÜFE ortalaması esas alınarak hesaplama yaptığı, ancak ayrıca "hak ve nesafet kuralları" gözetilerek ek bir indirim uyguladığı; bölge adliye mahkemesinin ise bu indirimin hatalı olduğunu, çünkü tespit edilecek bedelin zaten sözleşmedeki endekse göre belirlenen bedel olduğunu, ayrıca hak ve nesafete göre bir belirleme yapılmasının yanlış olduğunu tespit ettiği görülmektedir. Yargıtay, bu değerlendirmeyi onaylamış ve sözleşme süresi ile ek uzama süresi dolmadan hak ve nesafete göre kira tespiti yapılamayacağını, bu durumda sözleşmedeki artış esaslarının gözetilerek kira tespitinin yapılması gerektiğini kesin biçimde vurgulamıştır.

Beş Yıl Dolduktan Sonra Uygulanan Yöntem

Sözleşmenin kurulmasından itibaren beş yıl geçmiş olan veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde, kira bedeli artık sadece TÜFE'ye bağlı kalınmadan, üretici fiyat endeksindeki (ÜFE) artış oranı, kiralananın durumu (konum, büyüklük, bakım durumu, kullanım amacı) ve emsal kira bedelleri birlikte değerlendirilerek hâkim tarafından hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Bu aşamada mahkeme, genellikle keşif yaptırarak ve bilirkişi raporu alarak civardaki benzer nitelikteki taşınmazların kira bedellerini araştırır.

Emsal Kira Bedellerinin Tespiti

Emsal kira bedelleri belirlenirken, kiralananla aynı veya benzer özelliklere (konum, metrekare, kat, yaş, ısıtma sistemi vb.) sahip taşınmazların güncel kira sözleşmeleri veya piyasa araştırmaları esas alınır. Bilirkişi, bu emsalleri inceleyerek bir ortalama veya aralık belirler; mahkeme bu rapor doğrultusunda, taraflar arasındaki somut duruma uygun bir bedel tespit eder.

Tacir Kiracılara İlişkin Geçici İstisnaların Etkisi

Tacir veya kamu tüzel kişisi olan kiracılarla yapılan işyeri kiralarında, kanunun kira bedeline ilişkin bazı hükümlerinin belirli bir süre uygulanmayacağı yönünde geçmişte kabul edilen geçici düzenlemeler bulunabilir; bu düzenlemelerin uygulandığı dönemde, kira bedeli Türk Borçlar Kanunu öncesi döneme ilişkin Yargıtay içtihatlarına (sözleşme süresi ve üç yıllık uzama süresi dolmadan hakkaniyete göre tespit yapılamayacağı ilkesine) göre belirlenir.

İlgili Mevzuat Maddesi

Türk Borçlar Kanunu Madde 344/3: "Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından üretici fiyat endeksindeki artış oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir."

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin E. 2023/718, K. 2023/2250 sayılı kararı, bu beş yıllık eşiğin dolup dolmamasının, mahkemenin uygulayacağı yöntemi tamamen değiştiren belirleyici bir unsur olduğunu açıkça göstermektedir.

Dayanak Mevzuat

  • Türk Borçlar Kanunu m. 344 (Kira bedelinin belirlenme yöntemi)
  • Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/718, K. 2023/2250, T. 18.09.2023
  • Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 288 (Keşif)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.