← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Kira Hukuku

Kira Tespit Davası Nasıl Açılır?

Kira Hukuku

Kira Tespit Davası Nasıl Açılır?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Kira tespit davası her zaman açılabilir; ancak mahkemece tespit edilen bedelin, yeni kira döneminin başlangıcından itibaren uygulanabilmesi için davanın, yeni dönemin başlangıcından en az otuz gün önce açılmış olması veya bu süre içinde kiracıya yazılı artış bildirimi yapılmış olması gerekir. Dava dilekçesinde kira sözleşmesi, varsa önceki artış bildirimleri ve talep edilen bedelin dayanağı (TÜFE, emsal kira bedelleri) açıkça belirtilmelidir. Beş yıllık süre dolmadan emsal kira bedellerine dayalı talepler kabul görmez; bu süre dolmadan sözleşmedeki endeks esası uygulanır.

Detaylı Açıklama

Kira Tespit Davasının Amacı ve Açılma Zamanı

Kira tespit davası, taraflar arasında yeni kira döneminde uygulanacak kira bedeli konusunda anlaşmazlık bulunduğunda, bu bedelin mahkeme tarafından belirlenmesi amacıyla açılır. Kanun, bu davanın her zaman açılabileceğini düzenlemiştir; ancak mahkemece belirlenecek bedelin hangi tarihten itibaren uygulanacağı, davanın açılma zamanına ve kiracıya önceden yazılı bildirim yapılıp yapılmadığına bağlıdır.

Mahkeme Kararının Geriye veya İleriye Etkili Olması

Dava, yeni kira döneminin başlangıcından en az otuz gün önceki bir tarihte açılmışsa ya da kiraya veren bu süre içinde kiracıya kira bedelinin artırılacağına dair yazılı bildirimde bulunmuşsa, mahkemece belirlenecek kira bedeli, bu yeni kira döneminin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlar. Bu şartlar yerine getirilmeden açılan davalarda ise tespit edilen bedel, davanın açıldığı veya kararın verildiği sonraki dönem için etkili olur; geçmişe dönük olarak uygulanamaz.

Dava Dilekçesinde Yer Alması Gerekenler

Dilekçede, mevcut kira sözleşmesi ve bedeli, talep edilen yeni kira bedeli, bu talebin dayandığı hukuki ve fiili sebepler (TÜFE oranı, beş yıllık süre dolmuşsa emsal kira bedelleri ve kiralananın durumu) açık biçimde belirtilmelidir. Varsa kiracıya önceden gönderilen artış bildirimi veya ihtarname de dilekçeye eklenmelidir.

Beş Yıllık Sürenin Belirleyici Rolü

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2023/718 Esas, 2023/2250 Karar sayılı ve 18.09.2023 tarihli kararında, kira tespit davasının esasına ilişkin önemli bir ilke ortaya konmuştur. Karara göre Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesinin üçüncü fıkrası, "taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, kira bedelinin hâkim tarafından üretici fiyat endeksindeki artış oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirleneceğini" düzenlemektedir. Somut olayda, kira sözleşmesinin süresi ve ek uzama dönemi henüz dolmadığından, mahkeme hak ve nesafete (hakkaniyete) göre kira tespiti yapamayacağına, sözleşmedeki artış esasına (TÜFE-ÜFE ortalaması) göre kira bedelinin belirlenmesi gerektiğine hükmetmiş ve Bölge Adliye Mahkemesi'nin bu doğrultudaki kararını onamıştır.

Tacir Kiracılara İlişkin Geçici İstisnanın Etkisi

Aynı kararda, kiracının tacir olması nedeniyle 6217 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi uyarınca Türk Borçlar Kanunu'nun bazı maddelerinin (m. 344 dâhil) belirli bir süre için uygulanmadığı, bu nedenle uyuşmazlığa Türk Borçlar Kanunu'ndan önceki döneme ilişkin Yargıtay içtihatlarının (sözleşme süresi ve üç yıllık uzama süresi dolmadan hakkaniyete göre tespit yapılamayacağı) uygulandığı belirtilmiştir. Bu durum, davanın açılacağı tarihte kiracının tacir olup olmadığının ve ilgili geçiş hükümlerinin dikkatle incelenmesi gerektiğini göstermektedir.

İlgili Mevzuat Maddesi

Türk Borçlar Kanunu Madde 345: "Kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir. Ancak, bu dava, yeni dönemin başlangıcından en az otuz gün önceki bir tarihte açıldığı ya da kiraya veren tarafından bu süre içinde kira bedelinin arttırılacağına ilişkin olarak kiracıya yazılı bildirimde bulunulmuş olması koşuluyla, izleyen yeni kira dönemi sonuna kadar açıldığı takdirde, mahkemece belirlenecek kira bedeli, bu yeni kira döneminin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlar."

Bu madde ile Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin E. 2023/718, K. 2023/2250 sayılı kararı birlikte değerlendirildiğinde, kira tespit davasının açılma zamanı ve beş yıllık sürenin dolup dolmaması, davanın sonucunu doğrudan etkileyen kritik unsurlardır.

Dayanak Mevzuat

  • Türk Borçlar Kanunu m. 344 (Kira bedelinin belirlenmesi)
  • Türk Borçlar Kanunu m. 345 (Kira tespit davası açma zamanı ve etkisi)
  • Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/718, K. 2023/2250, T. 18.09.2023
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.