← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
İdare Hukuku

Kamu Görevlisinin Mobbinge Uğraması Hâlinde Ne Yapılabilir?

İdare Hukuku

Kamu Görevlisinin Mobbinge Uğraması Hâlinde Ne Yapılabilir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Mobbing (psikolojik taciz), bir kamu görevlisinin amiri veya iş arkadaşları tarafından sistematik, süreklilik arz eden ve kişilik haklarını zedeleyen davranışlara maruz bırakılmasıdır. Mobbinge uğrayan kamu görevlisi, öncelikle durumu belgeleyerek kurum içi şikâyet mekanizmalarını işletebilir, sorumlular hakkında disiplin soruşturması açılmasını talep edebilir; idarenin bu konuda gerekli tedbirleri almaması hâlinde ise idarenin hizmet kusuru nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini için idare mahkemesinde tam yargı davası açabilir.

Detaylı Açıklama

Mobbingin Hukuki Tanımı ve Unsurları

Mobbing, işyerinde bir veya birden fazla kişi tarafından, mağdur üzerinde sindirme, pasifize etme veya işten/görevden uzaklaştırma amacı taşıyan, sistematik biçimde tekrarlanan olumsuz davranışlar bütünüdür. Mobbingin hukuken kabul edilmesi için tek bir olayın yeterli olmadığı, davranışların süreklilik ve sistematiklik arz etmesi, mağdurun kişilik haklarını (onur, saygınlık, ruhsal ve bedensel bütünlük) zedeleyecek yoğunlukta olması gerektiği kabul edilir. Kamu görevlileri bakımından mobbing, genellikle görev dağılımında ayrımcılık, sürekli ve haksız eleştiri, bilgi ve kaynaklardan mahrum bırakma, sürekli yer veya görev değişikliği gibi biçimlerde ortaya çıkabilir.

İdarenin Mobbingi Önleme Yükümlülüğü

Kamu idareleri, çalışanlarının güvenli ve sağlıklı bir çalışma ortamında görev yapmasını sağlamakla yükümlüdür; bu yükümlülük, idarenin hizmet kusuru sorumluluğunun bir parçasıdır. İdarenin, kendisine bildirilen mobbing şikâyetlerini araştırmaması, gerekli tedbirleri almaması veya şikâyetçiyi korumak yerine durumu görmezden gelmesi, idarenin hizmet kusuru olarak değerlendirilebilir ve sorumluluğunu doğurabilir.

İdari Başvuru ve Disiplin Soruşturması Talebi

Mobbinge uğrayan kamu görevlisi, öncelikle durumu yazılı olarak kurumuna bildirmeli ve somut olayları (tarih, yer, tanık, varsa yazışmalar) belgelemelidir. Bu başvuru üzerine idarenin, iddiaları araştırması ve gerekiyorsa sorumlu kişiler hakkında disiplin soruşturması başlatması beklenir. İdarenin bu başvuruya kayıtsız kalması veya yetersiz bir inceleme yapması, ilerideki bir tazminat davasında idarenin kusurunu gösteren önemli bir delil oluşturur.

Tam Yargı Davası ile Tazminat Talebi

Mobbing nedeniyle maddi (örneğin tedavi giderleri, kullanılamayan izinler, kariyer kaybı) ve manevi (psikolojik zarar, kişilik haklarına saldırı) zarara uğrayan kamu görevlisi, İYUK m. 13 uyarınca önce idareye yazılı başvuru yaparak zararının tazminini istemeli, bu başvurunun reddi veya cevapsız kalması üzerine idare mahkemesinde tam yargı davası açmalıdır. Davada, mobbing iddialarını destekleyen tanık beyanları, yazışmalar, varsa psikiyatrik rapor ve tedavi belgeleri delil olarak sunulmalı; mobbing sürecinin süreklilik ve sistematiklik unsurlarının mahkemeye somut biçimde anlatılması önem taşır.

Sorumlu Kişiler Hakkında Ayrıca Disiplin ve Ceza Sorumluluğu

Mobbing uygulayan amir veya çalışma arkadaşları hakkında, somut fiillerin niteliğine göre ayrıca disiplin cezası (örneğin "iş arkadaşlarına kötü muamelede bulunmak" kapsamında) veya bazı durumlarda ceza hukuku sorumluluğu (hakaret, tehdit, kişilerin huzur ve sükûnunu bozma gibi) da söz konusu olabilir. Bu süreçler, idareye karşı açılacak tam yargı davasından bağımsız olarak da yürütülebilir.

İlgili Mevzuat Maddesi

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu Madde 13/1: "İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir."

Bu düzenleme, mobbing gibi idari eylem niteliğindeki olumsuz davranışlardan kaynaklanan zararların tazmini için izlenmesi gereken usulü (önce idareye başvuru, ardından dava) açıkça göstermektedir.

Dayanak Mevzuat

  • İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 2/1-b (Tam yargı davası)
  • İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 13 (Ön başvuru zorunluluğu ve süreler)
  • 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 125 (Sorumlu amir/çalışan hakkında disiplin cezası)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.