← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Tazminat Hukuku

İş Kazası Nedeniyle Tazminat Nasıl Alınır?

Tazminat Hukuku

İş Kazası Nedeniyle Tazminat Nasıl Alınır?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: İş kazası sonucu zarar gören işçi veya ölümü hâlinde yakınları, işverenin kusuru oranında maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan gelir ve ödenekler zararın bir kısmını karşıladığından, işverenden talep edilebilecek tazminat, SGK tarafından karşılanmayan “fark zarar” ile sınırlıdır. Dava iş mahkemesinde açılır; iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan tazminat davaları, zorunlu arabuluculuk kapsamı dışında tutulmuştur.

Detaylı Açıklama

İş Kazasının Tanımı ve İşverenin Sorumluluğunun Temeli

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na göre iş kazası, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle veya görevi nedeniyle kendi adına bağımsız çalışıyorsa yaptığı iş sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır. İşveren, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde işyerinde gerekli güvenlik tedbirlerini almak, işçiyi bu konuda eğitmek ve denetlemekle yükümlüdür; bu yükümlülüklerin ihmal edilmesi sonucu meydana gelen kazalarda işverenin kusuru doğar ve Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiil ve işçiyi koruma borcuna ilişkin hükümleri çerçevesinde tazminat sorumluluğu ortaya çıkar.

SGK Ödemeleri ile İşverenden Talep Edilebilecek Tazminat İlişkisi

İş kazası geçiren sigortalıya veya ölümü hâlinde yakınlarına, SGK tarafından geçici/sürekli iş göremezlik geliri, ölüm geliri gibi ödemeler yapılır. Bu ödemeler, işverenin sorumlu olduğu toplam zarardan düşülür; yani işçi veya yakınları, işverenden ancak SGK tarafından karşılanmayan "fark zarar" kısmını talep edebilir. Bu nedenle dava açılmadan önce SGK'nın yaptığı veya yapacağı ödemelerin (peşin değerinin) tespit edilmesi, davanın doğru kalemler üzerinden açılması için önemlidir.

Kusur Oranının Belirlenmesi

İş kazası tazminat davalarında, kazanın oluşumunda işverenin, işçinin ve varsa üçüncü kişilerin kusur oranlarının tespiti büyük önem taşır; çünkü hem maddi hem manevi tazminat miktarı doğrudan kusur oranına göre belirlenir. Kusur oranı, iş güvenliği uzmanı bilirkişiler tarafından hazırlanan raporlarla tespit edilir; işçinin kendi kusuru varsa (örneğin koruyucu ekipmanı kullanmaması), bu oranda tazminattan indirim yapılır.

Dava Süreci ve Arabuluculuk

İş kazası nedeniyle açılacak maddi ve manevi tazminat davaları iş mahkemesinde görülür. İş Mahkemeleri Kanunu m. 3 uyarınca bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi/işveren alacak ve tazminat davalarında arabulucuya başvuru dava şartı olarak öngörülmüş olsa da, iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları bu zorunlu arabuluculuk kapsamının dışında tutulmuştur. Bu nedenle iş kazası tazminat davası, doğrudan iş mahkemesinde açılabilir.

Yargıtay Uygulamasından Bir Örnek

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin 2016/10914 E., 2017/4039 K. sayılı kararında, bir sigortalının iş kazası sonucu vefatı nedeniyle yakınları tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davası incelenmiştir. Kararda, iş kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında, zararlandırıcı olaya neden olan kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespitinin hem maddi hem manevi tazminat miktarını doğrudan etkilediği; bilirkişi raporlarındaki kusur oranlarının kazanın oluş şekline uygun olup olmadığının mahkemece dikkatle denetlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Somut olayda işverene atfedilen kusur oranının yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur. Bu karar, iş kazası davalarında kusur tespitinin ne denli titizlikle yapılması gerektiğini göstermektedir.

İlgili Mevzuat Maddesi

Türk Borçlar Kanunu Madde 66 (işçiyi gözetme borcuyla birlikte uygulanır): "Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür."

Dayanak Mevzuat

  • 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 13 (İş kazasının tanımı)
  • 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m. 4 (İşverenin genel yükümlülüğü)
  • Türk Borçlar Kanunu m. 417 (İşçinin kişiliğinin korunması)
  • İş Mahkemeleri Kanunu m. 3 (Arabuluculuk ve istisnası)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.