İş Kazası Nedeniyle Tazminat Davası Nasıl Açılır?
İş Kazası Nedeniyle Tazminat Davası Nasıl Açılır?
Kısa Cevap: İş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep eden işçi veya hak sahipleri, öncelikle SGK'nın kaza hakkındaki tahkikat ve kusur tespiti raporlarını temin etmeli, ardından işverenin bulunduğu yer iş mahkemesinde dava açmalıdır. İş kazası ve meslek hastalığına ilişkin tazminat davalarında arabulucuya başvuru dava şartı değildir; doğrudan dava açılabilir. Davada işverenin kusuru, varsa işçinin kusuru ve SGK tarafından zaten karşılanan kısımlar bilirkişi raporuyla belirlenir.
Detaylı Açıklama
Ön Hazırlık: Kaza Tutanağı ve SGK Süreci
İş kazası meydana geldiğinde işveren, kazayı kazadan sonraki belirli süre içinde SGK'ya bildirmek zorundadır. Kaza sonrası tutulan tutanaklar, iş müfettişi raporları ve SGK tarafından yürütülen soruşturma, davanın en önemli delil kaynaklarını oluşturur. İşçi veya hak sahiplerinin, kaza hakkında varsa kolluk tutanağı, hastane raporları ve SGK'nın düzenlediği kaza tespit tutanağını temin etmesi önemlidir.
Arabuluculuk Zorunlu Değildir
İşçilik alacaklarının çoğunda arabulucuya başvuru dava şartı olmakla birlikte, iş kazası veya meslek hastalığına bağlı tazminat, tespit, itiraz ve rücu davalarında arabulucuya başvuru zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle iş kazası tazminatı talep eden işçi veya hak sahipleri doğrudan iş mahkemesinde dava açabilir.
Davanın Açılacağı Mahkeme ve Taraflar
İş kazası tazminat davası, işverenin (ve varsa kazaya sebep olan üçüncü kişilerin) bulunduğu veya kazanın gerçekleştiği yer iş mahkemesinde açılır. Dava işverene karşı yöneltilir; SGK ise bu davada taraf olmamakla birlikte, SGK'nın bağladığı gelirlerin peşin sermaye değeri, tazminat hesabında mahsup edilmek üzere dikkate alınır.
İspat: Kusur Raporu ve Bilirkişi İncelemesi
Davada mahkeme, işverenin ve işçinin kazanın oluşumundaki kusur oranlarını belirlemek üzere iş güvenliği uzmanı bilirkişiden rapor alır. Kusur raporunda işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alıp almadığı, gerekli eğitim ve ekipmanı sağlayıp sağlamadığı değerlendirilir. Aynı olayla ilgili birden fazla kusur raporu varsa (örneğin SGK müfettişi raporu ile mahkeme bilirkişi raporu arasında farklılık varsa), bu çelişkinin giderilmesi gerekir; çelişki giderilmeden hüküm kurulması bozma sebebidir.
Yargıtay Uygulamasından Bir Örnek
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin 2011/3587 E., 2012/17352 K. sayılı kararında, 2006 yılında geçirdiği iş kazası sonucu %30 oranında sürekli iş göremezliğe uğrayan bir sigortalının açtığı maddi ve manevi tazminat davasında, farklı tarihlerde düzenlenen kusur raporları arasında (bir raporda işverenin %60, başka bir raporda %50 kusurlu bulunması gibi) çelişki bulunduğu tespit edilmiştir. Daire, iş kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında kusur oranlarının kesin olarak tespitinin hem maddi hem manevi tazminat miktarını doğrudan etkilediğini, aynı olay nedeniyle düzenlenen kusur raporları arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesinin isabetli olmadığını; manevi tazminat belirlenirken ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, paranın satın alma gücü ve olayın ağırlığının gözetilmesi, miktarın işverenin önlem almamasından kaynaklanan caydırıcılığı da sağlayacak ölçüde belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır.
İlgili Mevzuat Maddesi
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu Madde 3: "...İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan tazminat ve rücu davaları hariç olmak üzere, (bu davalarda arabulucuya başvurma zorunluluğu aranmaz)."
Bu istisna, iş kazası mağdurlarının tazminat taleplerini doğrudan ve daha hızlı biçimde mahkemeye taşıyabilmelerini sağlar.
Dayanak Mevzuat
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 13
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3 (Arabuluculuk istisnası)
- Türk Borçlar Kanunu m. 417 (İşçiyi koruma borcu)
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m. 4
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.