← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Tazminat Hukuku

İnşaat Kazası Nedeniyle Tazminat Davası Nasıl Açılır?

Tazminat Hukuku

İnşaat Kazası Nedeniyle Tazminat Davası Nasıl Açılır?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: İnşaat kazaları, çalışan işçiler için iş kazası niteliğinde değerlendirilir ve işverenin iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırılığı tespit edildiğinde, SGK tarafından karşılanmayan fark zarar için işverenden tazminat talep edilebilir. Kazadan etkilenen işçi dışındaki üçüncü kişiler (yoldan geçen, komşu bina sakini gibi) ise doğrudan genel haksız fiil ve yapı eseri sorumluluğu hükümlerine dayanarak dava açabilir.

Detaylı Açıklama

İnşaat Kazalarının Hukuki Sınıflandırılması

İnşaat sahasında meydana gelen kazalar, zarar görenin kimliğine göre farklı hukuki rejimlere tabidir. Kazaya uğrayan kişi inşaatta çalışan bir işçi ise olay, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında "iş kazası" olarak değerlendirilir ve işçinin tazminat hakkı iş kazası tazminatı rejimine tabi olur. Kazadan etkilenen kişi inşaat sahasından geçen bir yaya, komşu bina sakini veya ziyaretçi gibi işçi sıfatı taşımayan bir üçüncü kişi ise, bu durumda doğrudan genel haksız fiil hükümleri (TBK m. 49) ve inşaatın yapı eseri niteliği nedeniyle TBK m. 69 uygulanır.

İşverenin ve Yüklenicinin Sorumluluğu

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverene işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü tedbiri alma, iş kazası risklerini önceden tespit etme (risk değerlendirmesi), çalışanlara koruyucu ekipman sağlama ve gerekli eğitimi verme yükümlülüğü yüklemiştir. İnşaat sahalarında iskele çökmesi, yüksekten düşme, vinç veya ağır iş makinesi kazaları, elektrik çarpması gibi kazalar genellikle bu yükümlülüklerin ihmal edilmesinden kaynaklanır. Taşeronluk ilişkisinin bulunduğu inşaatlarda, asıl işveren ile alt işveren (taşeron) arasındaki iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin paylaşımı, 4857 sayılı İş Kanunu m. 2 çerçevesinde değerlendirilir ve genellikle her ikisi de müteselsil sorumlu tutulur.

İşçi İçin Tazminat Hesabı: SGK'nın Rolü

İnşaatta çalışan bir işçinin kaza geçirmesi hâlinde, önce SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri veya ölüm hâlinde hak sahiplerine bağlanan gelir gibi ödemeler devreye girer. İşveren, ancak SGK tarafından karşılanmayan "fark zarar" için sorumlu tutulabilir; bu nedenle iş mahkemesinde açılacak davada önce SGK'nın yaptığı veya ilerleyen süreçte yapacağı ödemelerin tespiti, ardından bilirkişi hesabıyla toplam zarardan bu tutarların düşülmesi gerekir. İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan tazminat davaları, zorunlu arabuluculuk kapsamının dışında tutulmuştur; dolayısıyla doğrudan dava açılabilir.

Üçüncü Kişiler İçin Tazminat: Yapı Eseri Sorumluluğu

İnşaat sahasında çalışmayan ancak kazadan etkilenen kişiler (örneğin düşen bir malzeme nedeniyle yaralanan yaya), inşaatın henüz tamamlanmamış da olsa bir "yapı eseri" niteliği taşıdığı kabul edilerek TBK m. 69'daki yapı malikinin kusursuz sorumluluğu hükümlerinden yararlanabilir. Bu durumda zarar gören, inşaatın malikine (arsa sahibi, müteahhit) karşı dava açabilir ve malik, zarar ile yapımdaki bozukluk arasındaki nedensellik bağını kesen bir sebep (mücbir sebep, zarar görenin tam kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru) bulunmadıkça sorumluluktan kurtulamaz.

Dava Süreci ve Delil Toplama

İnşaat kazası sonrası, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yapılan iş kazası bildirimi, kolluk tarafından tutulan olay yeri inceleme tutanağı, iş güvenliği uzmanı bilirkişi raporu ve kaza anına ilişkin tanık beyanları, davanın temel delillerini oluşturur. Kaza sonrası işyerinde değişiklik yapılmadan olay yerinin fotoğraflanması ve varsa güvenlik kamerası kayıtlarının derhal yedeklenmesi, ileride açılacak tazminat davasında belirleyici rol oynayabilir.

İlgili Mevzuat Maddesi

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Madde 4: "İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar."

Dayanak Mevzuat

  • 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m. 4
  • 5510 sayılı Kanun m. 21 (Kurumun işverene rücu hakkı)
  • Türk Borçlar Kanunu m. 69 (Yapı malikinin sorumluluğu)
  • 4857 sayılı İş Kanunu m. 2 (Asıl işveren-alt işveren ilişkisi)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.