← Tüm Makaleler

İcra Takibinde Haciz İhbarnamesi Nedir?

İcra & İflas Hukuku

İcra Takibinde Haciz İhbarnamesi Nedir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: İcra dairesi, borçlunun bir üçüncü kişideki (işveren, banka, kiracı, ticari ilişki içindeki firma gibi) alacağına haciz koymak için önce 1 numaralı haciz ihbarnamesini gönderir. Üçüncü kişi yedi gün içinde itiraz etmezse borcu kabul etmiş sayılır. İtiraz ederse süreç 2 ve 3 numaralı ihbarnamelerle ilerler ve nihayetinde uyuşmazlık alacaklı ile üçüncü kişi arasında dava konusu olabilir.

Detaylı Açıklama

Haciz İhbarnamesinin İşlevi

Haciz ihbarnamesi, bireysel icra takibinin en pratik ve etkili araçlarından biridir; çünkü borçlunun elinde fiziksel olarak bulunmayan ama üçüncü kişilerden alacağı olan değerlerin de haczedilmesini sağlar. Günlük uygulamada en sık görülen örneği banka hesaplarına konulan hacizdir; banka, müşterisinin (borçlunun) hesabındaki parayı icra dairesine aktarmakla yükümlü kılınır.

1 Numaralı Haciz İhbarnamesi

Süreç, icra müdürlüğünün üçüncü kişiye "borçluya olan borcunuzu artık icra dairesine ödeyiniz" içerikli bir ihbarname (1 numaralı haciz ihbarnamesi) göndermesiyle başlar. Üçüncü kişi, borçlu olmadığını düşünüyorsa yedi gün içinde itiraz etmelidir; itiraz etmezse borcu ikrar etmiş (kabul etmiş) sayılır ve zimmetindeki tutar kadar sorumlu olur.

2 Numaralı Haciz İhbarnamesi ve İtiraz

Üçüncü kişi süresinde itiraz ederse icra müdürlüğü, bu itirazı alacaklıya bildiren 2 numaralı ihbarnameyi gönderir. Alacaklı, üçüncü kişinin itirazını haksız buluyorsa, itirazın kendisine tebliğinden itibaren belirli bir süre içinde icra mahkemesinde ya da genel mahkemede dava açarak üçüncü kişinin gerçekte borçlu olduğunu ispatlamaya çalışır.

Üçüncü Kişinin Sorumluluğunun Kapsamı

Haciz ihbarnamesine itiraz etmeyen üçüncü kişi, sadece beyan ettiği veya ihbarnamede belirtilen tutarla sınırlı olarak sorumlu tutulur; bu sorumluluk, borçlunun asıl borcunu aşamaz. Üçüncü kişi, borcu doğrudan icra dairesine ödemekle yükümlü hale geldiğinden, artık borçluya ödeme yapması icra dairesine karşı geçerli bir ibra sebebi oluşturmaz.

Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar

Uygulamada en sık karşılaşılan sorunlar; ihbarnamenin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği, üçüncü kişinin itiraz süresini kaçırması, birden fazla icra dosyasının aynı üçüncü kişiye ihbarname göndermesi durumunda öncelik sırasının belirlenmesi gibi konulardır. Bu nedenle hem alacaklıların hem de ihbarname alan üçüncü kişilerin süreci dikkatle takip etmesi büyük önem taşır.

İlgili Mevzuat Maddesi

İcra ve İflas Kanunu Madde 89: "Hamil olduğu senet, resmi bir dairede veya banka kasasında saklı olan veyahut rehnedilmiş bulunan borçlunun bu senedinin icra dairesine getirilmesi işlemlerine ilişkin olarak... ihbarnameye süresinde itiraz etmeyen üçüncü şahıs borcu ödemekle mükellef olur."

Bu hüküm, haciz ihbarnamesi sürecinin üçüncü kişiler için doğurduğu bağlayıcı sonuçları açık biçimde göstermektedir.

Dayanak Mevzuat

  • İcra ve İflas Kanunu m. 89 (Haciz ihbarnamesi - 1, 2, 3 numaralı süreç)
  • İcra ve İflas Kanunu m. 338 (Gerçeğe aykırı beyanın cezai sorumluluğu)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.