İcra Takibi Nasıl Başlatılır?
İcra Takibi Nasıl Başlatılır?
Kısa Cevap: İcra takibi başlatmak isteyen alacaklı, borçlunun yerleşim yeri veya sözleşmenin ifa yeri icra dairesine başvurarak bir takip talebi düzenler. Talepte alacaklı ve borçlunun kimlik bilgileri, alacağın miktarı ve sebebi, varsa dayanılan senet ve hangi takip türünün (ilamsız, ilamlı, kambiyo senetlerine mahsus vb.) seçildiği belirtilir. İcra dairesi, talebi uygun bulursa borçluya ödeme veya icra emri gönderir ve böylece takip resmen başlamış olur.
Detaylı Açıklama
Takip Talebinin Hazırlanması
İcra takibi, alacaklının icra dairesine sunacağı bir "takip talebi" ile başlar. Bu talep yazılı dilekçe şeklinde verilebileceği gibi icra dairesinde sözlü olarak tutanağa geçirilebilir veya UYAP üzerinden elektronik ortamda da yapılabilir. Uygulamada avukatlar günümüzde büyük ölçüde e-icra sistemini kullanmaktadır; bu sistem sayesinde takip talebi, harç ve masraf yatırma işlemleri fiziksel olarak icra dairesine gitmeden tamamlanabilmektedir.
Takip talebinde alacaklının ve varsa vekilinin kimlik ve iletişim bilgileri, borçlunun kimlik ve adres bilgileri, alacağın Türk parası karşılığı miktarı, faiz talep ediliyorsa faizin başlangıç tarihi ve oranı, alacağın hangi sebebe (sözleşme, senet, fatura, çek vb.) dayandığı ve hangi takip yolunun seçildiği mutlaka yer almalıdır. Alacak bir belgeye dayanıyorsa bu belgenin aslı veya onaylı örneği takip talebi ile birlikte icra dairesine ibraz edilmelidir.
Yetkili ve Görevli İcra Dairesinin Belirlenmesi
İcra takibi, kural olarak borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde açılır; ancak sözleşmeden doğan alacaklarda sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkilidir. Birden fazla borçlu varsa, alacaklı bunlardan birinin yerleşim yeri icra dairesini seçebilir. Yetkisiz icra dairesine yapılan takiplere borçlu, ödeme emrine itiraz dilekçesinde yetki itirazını da ileri sürebilir; bu itiraz icra mahkemesi tarafından incelenir.
Takip Türünün Seçimi: İlamsız, İlamlı ve Özel Takip Yolları
Alacaklının elinde bir mahkeme ilamı veya ilam niteliğinde belge yoksa "ilamsız icra takibi" yoluna başvurulur; bu en yaygın takip türüdür ve alacağın varlığının henüz yargı kararıyla kesinleşmemiş olduğu hallerde kullanılır. Alacaklının elinde kesinleşmiş veya kesinleşmemiş bir mahkeme kararı varsa "ilamlı icra takibi" yoluna gidilir. Alacak çek, senet (bono) veya poliçe gibi bir kambiyo senedine dayanıyorsa, daha hızlı sonuç veren "kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu" seçilebilir. Alacak bir ipotek veya rehinle güvence altına alınmışsa, önce rehnin/ipoteğin paraya çevrilmesi yoluna başvurulması zorunludur; aksi halde takip, bu zorunluluğa aykırılık nedeniyle şikayet yoluyla iptal edilebilir.
Harç ve Masrafların Yatırılması
Takip talebi ile birlikte, alacak miktarına göre hesaplanan başvurma harcı, peşin harç ve tahsil harcının bir kısmı ile tebligat masrafları icra dairesi veznesine veya elektronik sistem üzerinden ödenir. Harç ve masraflar yatırılmadan takip dosyası işleme alınmaz; eksik harç tamamlanana kadar icra müdürlüğü ödeme emri çıkarmaz. Bu masrafların önemli bir kısmı, takip sonunda borçludan tahsil edilir.
Ödeme veya İcra Emrinin Çıkarılması ve Tebliği
İcra müdürü, takip talebini usul ve esas yönünden inceler; talep kanuna uygunsa borçluya bir ödeme emri (ilamsız takipte) veya icra emri (ilamlı takipte) gönderir. Bu belge, borçluya PTT aracılığıyla veya elektronik tebligat sistemi üzerinden tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden itibaren işleyen yasal süreler (genellikle yedi gün) içinde borçlu borcu öder, itiraz eder ya da hiçbir işlem yapmazsa takip kesinleşir ve cebri icra aşamasına (haciz, satış) geçilir.
İlgili Mevzuat Maddesi
İcra ve İflas Kanunu Madde 58: "Takip talebi icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılır. Talepte şunlar gösterilir: 1. Alacaklının ve varsa kanuni temsilcisinin ve vekilinin adı, soyadı; alacaklı veya vekili adına ödemenin yapılacağı banka adı ile hesap bilgileri; şöhret ve yerleşim yeri, 2. Borçlunun ve varsa kanuni temsilcisinin adı, soyadı, şöhret ve yerleşim yeri, 3. Alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, 4. Senet veya senet yoksa borcun sebebi, 5. Takip yollarından hangisinin seçildiği."
Bu hüküm, bir icra takibinin usulüne uygun başlayabilmesi için talebin hangi unsurları taşıması gerektiğini ayrıntılı biçimde düzenler; eksik veya hatalı bir takip talebi, icra müdürlüğü tarafından reddedilebilir ya da sonradan şikayet yoluyla iptal edilme riski taşır.
Dayanak Mevzuat
- İcra ve İflas Kanunu m. 58 (Takip talebi ve muhtevası)
- İcra ve İflas Kanunu m. 42 (Takip yollarının seçimi)
- İcra ve İflas Kanunu m. 50 (Yetkili icra dairesi)
- İcra ve İflas Kanunu m. 32-33 (İlamlı icra - icra emri)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.