← Tüm Makaleler
6 Kasım 2026
Ceza Hukuku

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Nedir?

Ceza Hukuku

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Nedir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), sanık hakkında yapılan yargılama sonucunda iki yıl veya daha az süreli hapis cezasına ya da adli para cezasına hükmedilmesi; sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması; mahkemenin, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutumunu değerlendirerek yeniden suç işlemeyeceği kanaatine ulaşması; mağdurun veya kamunun zararının giderilmiş olması ve sanığın bu kararı kabul etmesi hâlinde verilebilen, beş yıllık denetim süresi boyunca hükmün sonuç doğurmamasını sağlayan bir karardır.

Detaylı Açıklama

HAGB'nin Amacı ve Hukuki Niteliği

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, mahkemenin sanığın suçu işlediğine dair kesin kanaate ulaşıp bir mahkûmiyet hükmü kurmasına rağmen, bu hükmü sanığın belirli bir denetim süresi boyunca iyi hâlini koruması şartına bağlı olarak "açıklamayı" (yani uygulamayı) geri bırakmasıdır. Amaç, özellikle ilk defa suç işleyen ve topluma kazandırılma ihtimali yüksek olan kişilerin, kısa süreli bir mahkûmiyet nedeniyle sabıkalı duruma düşmesini önlemek ve ikinci bir şans tanımaktır.

İlgili Mevzuat Maddesi

CMK m. 231/6: HAGB kararı verilebilmesi için, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması; mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate ulaşılması; suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi gerekir. Sanığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez.

Denetim Süresi ve Sonuçları

HAGB kararı verilmesi hâlinde sanık, beş yıllık bir denetim süresine tabi tutulur (çocuklar için bu süre üç yıldır). Bu süre içinde kasıtlı yeni bir suç işlenmemesi ve mahkemece belirlenen yükümlülüklere (varsa) uyulması hâlinde, denetim süresi sonunda açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kalkar ve davanın düşmesine karar verilir; bu durumda kişi hakkında herhangi bir mahkûmiyet kaydı oluşmaz, dolayısıyla adli sicile de işlemez.

Denetim Süresi İçinde Yeni Bir Kasıtlı Suç İşlenmesi

Denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç işlenmesi hâlinde, mahkeme açıklanması geri bırakılan hükmü açıklar ve kişi, HAGB'ye konu olan suçtan dolayı da mahkûm olur; bu durumda genellikle iki ayrı mahkûmiyet aynı anda infaza konu olur. Bu nedenle HAGB kararı alan kişilerin denetim süresi boyunca azami dikkat göstermesi büyük önem taşır.

HAGB Uygulanamayacak Suçlar

Kanun, bazı özellikli suçlarda (örneğin cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile belirli kamu görevi suçlarında) veya belirli fail gruplarında HAGB uygulamasını sınırlamış ya da tamamen kaldırmıştır; bu nedenle somut olayda HAGB'nin uygulanıp uygulanamayacağının, suçun türüne göre ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

HAGB'nin Sanık Açısından Avantaj ve Dezavantajları

HAGB'nin en büyük avantajı, denetim süresi başarıyla geçirildiğinde sabıka kaydı oluşmamasıdır. Ancak dezavantajı, kararın istinaf yoluna değil sadece itiraza açık olması, denetim süresinin oldukça uzun (beş yıl) olması ve bu süre içinde herhangi bir kasıtlı suçun -küçük de olsa- işlenmesi hâlinde hem yeni suçtan hem de eski suçtan mahkûmiyet riskinin doğmasıdır. Bu nedenle sanığın, HAGB kararını kabul edip etmeme kararını bir avukatla birlikte değerlendirmesi önemlidir.

Dayanak Mevzuat

  • Ceza Muhakemesi Kanunu m. 231 (Hükmün açıklanması ve geri bırakılması)
  • Türk Ceza Kanunu m. 50-51 (Kısa süreli hapis cezasına seçenekler ve erteleme)
  • 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.