← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
İş Hukuku

Haksız İşten Çıkarma Hâlinde Ne Yapılmalıdır?

İş Hukuku

Haksız İşten Çıkarma Hâlinde Ne Yapılmalıdır?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: İşçi geçerli veya haklı bir sebep gösterilmeden işten çıkarılmışsa, önce arabulucuya başvurmalı; anlaşma sağlanamazsa iş güvencesi kapsamındaki işçiler işe iade davası, kapsam dışındaki işçiler ise kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve varsa kötü niyet tazminatı davası açabilir. Delillerin (bordro, SGK kayıtları, fesih bildirimi, tanıklar) titizlikle toplanması ve yasal sürelere uyulması dava sonucunu doğrudan etkiler.

Detaylı Açıklama

Öncelikle Fesih Bildiriminin ve Sebebinin İncelenmesi

Haksız işten çıkarmada atılacak ilk adım, işverenin fesih bildirimini ve gösterdiği sebebi (varsa) incelemektir. İşveren yazılı fesih bildirimi vermemiş, sebep göstermemiş veya gösterdiği sebep gerçeği yansıtmıyorsa bu durum işçinin lehine delil oluşturur. İşçinin SGK işten çıkış kodu, varsa tutanaklar, e-posta ve mesaj yazışmaları bu aşamada saklanmalı ve belgelenmelidir.

İş Güvencesi Kapsamındaysa: İşe İade Yolu

İşyerinde 30 veya daha fazla işçi çalışıyorsa ve işçinin en az altı aylık kıdemi varsa, işçi geçerli sebep gösterilmeden veya gösterilen sebep gerçek olmadan yapılan fesihe karşı işe iade davası açabilir. Bu yolda önce arabulucuya başvuru dava şartıdır; arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Mahkeme feshi geçersiz bulursa işveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır; başlatmazsa en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süreye ait en çok dört aya kadar ücret ödenir.

İş Güvencesi Kapsamı Dışındaysa: Tazminat Davası

İş güvencesi kapsamına girmeyen işçiler (30'dan az işçi çalıştırılan işyerinde çalışanlar, altı aylık kıdemi olmayanlar, işveren vekilleri gibi) için işe iade davası açılamaz; bu işçiler haksız fesih nedeniyle kıdem tazminatı (en az bir yıllık kıdem şartıyla), ihbar tazminatı ve fesih açıkça kötü niyetli ise kötü niyet tazminatı (bildirim süresinin üç katı tutarında) talep edebilir.

Arabuluculuk ve Dava Süreci

İşçilik alacağı ve tazminatlarına ilişkin davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanak tarihinden itibaren iki hafta içinde dava açılmalıdır. Dava sürecinde ücret bordroları, puantaj kayıtları, tanık beyanları ve SGK hizmet dökümü gibi belgeler işçinin alacaklarını ispatlamasında kilit rol oynar.

Yargıtay Uygulamasından Bir Örnek

Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi'nin 2012/2895 E., 2012/19105 K. sayılı kararında, bir belediyeye bağlı bilgi evinde hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışan işçinin, yetkisi bulunmayan bir koordinatör tarafından sözlü olarak işten çıkarıldığının bildirilmesi üzerine işe gelmediği, ardından işverenin bu devamsızlığı haklı fesih sebebi olarak ileri sürdüğü bir olay değerlendirilmiştir. Daire, işçinin kendisine bildirilen feshin yetkili kişilerce yapılıp yapılmadığını araştırmak zorunda olmadığını, işverenin devamsızlık iddiasının tutarsız ve geçerli bir fesih sebebi oluşturmadığını belirterek feshin geçersiz olduğu sonucuna ulaşmıştır. Karar, işverenin fesih gerekçesini tutarlı ve ispatlanabilir şekilde ortaya koyması gerektiğini, aksi hâlde feshin geçersiz sayılacağını gösteren somut bir uygulama örneğidir.

İlgili Mevzuat Maddesi

4857 sayılı İş Kanunu Madde 21: "İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur."

Bu hüküm, haksız/geçersiz fesihin en önemli sonucunu; işe başlatma zorunluluğunu ve başlatılmaması hâlinde ödenecek tazminatın alt ve üst sınırlarını belirler.

Dayanak Mevzuat

  • 4857 sayılı İş Kanunu m. 18-21 (Geçerli sebep ve işe iade)
  • 4857 sayılı İş Kanunu m. 17 (İhbar tazminatı)
  • 1475 sayılı İş Kanunu m. 14 (Kıdem tazminatı)
  • 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3 (Zorunlu arabuluculuk)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.