← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Gayrimenkul Hukuku

Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi Nedir?

Gayrimenkul Hukuku

Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi Nedir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Taşınmaz satış vaadi sözleşmesi, taraflardan birinin (vaad edenin) ileride belirli bir taşınmazı diğer tarafa (vaad alana) satmayı veya satın almayı taahhüt ettiği bir ön sözleşmedir. Bu sözleşmenin geçerli olabilmesi için noterde resmi şekilde düzenlenmesi şarttır; adi yazılı veya sözlü şekilde yapılan satış vaadi sözleşmeleri Türk hukukunda geçersizdir ve herhangi bir hak doğurmaz.

Detaylı Açıklama

Satış Vaadi Sözleşmesinin Hukuki Niteliği

Taşınmaz satış vaadi sözleşmesi, tarafların ileride bir taşınmazın mülkiyetinin devredilmesi konusunda anlaştıkları, ancak mülkiyetin hemen değil ileride (belirli bir tarihte veya şartın gerçekleşmesiyle) devredileceğini öngören bir ön sözleşmedir (ön akit). Taraflar arasında kurulan ilişki, doğrudan taşınmazın mülkiyetini devretmez; sadece ileride satış sözleşmesinin (asıl sözleşmenin) kurulmasını taahhüt eder. Bu nedenle satış vaadi sözleşmesi, kişisel hak doğuran bir borç ilişkisi kurar; mülkiyet hakkı ancak tapu müdürlüğünde yapılacak resmi satış işlemiyle devredilir.

Resmi Şekil Zorunluluğu

Türk Borçlar Kanunu m. 237 ve Noterlik Kanunu m. 60/3 ile Tapu Kanunu'nun ilgili hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin geçerli olabilmesi için noterde resmi şekilde düzenleme şeklinde yapılması zorunludur. Bu şekil şartı, kanunun emredici hükmü niteliğindedir; noter huzurunda resmi şekilde yapılmayan satış vaadi sözleşmeleri (örneğin adi yazılı sözleşme veya sözlü anlaşma) hukuken geçersizdir ve bu sözleşmeye dayanarak dava açılamaz. Uygulamada bazı kişiler, adi yazılı "ön protokol" veya "satış sözleşmesi" imzalamakta, ancak bu belgeler resmi şekil şartına uymadığından mahkeme önünde geçerli bir satış vaadi olarak kabul edilmemektedir.

Satış Vaadi Sözleşmesinin İçeriği

Geçerli bir satış vaadi sözleşmesinde; taşınmazın tapu kaydına uygun tam kimlik bilgileri (il, ilçe, mahalle, ada, parsel, bağımsız bölüm numarası), satış bedeli ve ödeme planı, tapuda devrin ne zaman ve hangi şartlarda yapılacağı, tarafların kimlik bilgileri ve varsa cezai şart hükümleri yer almalıdır. Sözleşmede ayrıca, taraflardan birinin sözleşmeye uymaması hâlinde uygulanacak yaptırımlar (cezai şart, sözleşmenin feshi, tazminat) da düzenlenebilir.

Satış Vaadi Sözleşmesinden Doğan Haklar

Satış vaadi sözleşmesi geçerli şekilde yapıldıktan sonra, vaad alan taraf, karşı taraf satışı gerçekleştirmekten kaçınırsa, mahkemeden "tapu iptali ve tescil" davası açarak hâkimden tescile zorlanmasını (aynen ifa) isteyebilir. Mahkeme, satış vaadi sözleşmesinin geçerliliğini ve bedelin ödendiğini tespit ederse, doğrudan taşınmazın davacı adına tesciline karar verebilir; bu durumda karşı tarafın rızası aranmaz, çünkü mahkeme kararı tapu işlemine esas olacak irade beyanının yerini tutar.

Zamanaşımı

Satış vaadi sözleşmesinden doğan tescil talebi, Türk Borçlar Kanunu'nun genel zamanaşımı hükümlerine (TBK m. 146 - on yıllık genel zamanaşımı) tabidir. Ancak taraflardan biri taşınmazda fiilen zilyetlik kurmuş ve bu zilyetliğini sürdürüyorsa, Yargıtay uygulamasında bazı özel durumlarda zamanaşımı def'inin ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması sayılabileceği kabul edilmektedir; bu nedenle her olay kendi özel koşulları içinde değerlendirilmelidir.

İlgili Mevzuat Maddesi

Türk Borçlar Kanunu Madde 237: "Taşınmaz satışı sözleşmesinin geçerli olması, resmi şekilde düzenlenmiş olmasına bağlıdır. Satış vaadi sözleşmeleri dahil bütün ön sözleşmeler de bu şekle bağlıdır."

Bu hüküm, satış vaadi sözleşmesinin resmi şekle tabi olduğunu açıkça ortaya koyar; resmi şekil şartına uyulmaması, sözleşmeyi baştan itibaren geçersiz kılar.

Dayanak Mevzuat

  • Türk Borçlar Kanunu m. 237 (Taşınmaz satışı ve satış vaadinde resmi şekil)
  • Noterlik Kanunu m. 60 (Noterlerin resmi senet düzenleme yetkisi)
  • Türk Medeni Kanunu m. 1009 (Satış vaadinin tapuya şerhi)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.