← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
İş Hukuku

Eksik Sigorta Primi Yatırılan İşçi Ne Yapabilir?

İş Hukuku

Eksik Sigorta Primi Yatırılan İşçi Ne Yapabilir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Sigorta primleri gerçek ücreti yansıtmayacak şekilde eksik bildirilen işçi; önce SGK'ya şikâyette bulunarak idari denetim başlatabilir, gerçek ücretin ve prim gün sayısının tespiti için iş mahkemesinde hizmet/ücret tespit davası açabilir ve bu durumu İş Kanunu m. 24 kapsamında haklı nedenle fesih sebebi yaparak iş sözleşmesini feshedip kıdem tazminatına hak kazanabilir. Eksik bildirim, işçinin emekliliğe esas prim gün sayısını ve emekli aylığını doğrudan etkiler.

Detaylı Açıklama

Eksik Prim Bildiriminin İşçiye Etkisi

İşveren, işçinin gerçek ücretinin bir kısmını resmî olarak bildirmeyip (bordroda düşük ücret göstererek) sigorta primini bu düşük tutar üzerinden yatırırsa, işçinin emeklilik aylığı, iş kazası/meslek hastalığı geliri, işsizlik ödeneği gibi sosyal güvenlik hakları olumsuz etkilenir. Bu uygulama, 5510 sayılı Kanun'a aykırıdır ve işveren için idari para cezası riski taşır.

SGK'ya Şikâyet ve İdari Denetim

İşçi, eksik prim bildirimini SGK'nın ilgili müdürlüğüne şikâyet ederek idari denetim başlatabilir. SGK müfettişleri işyerinde inceleme yaparak gerçek ücretin tespitine yönelik rapor hazırlayabilir; bu rapor işçinin açacağı davalarda önemli bir delil oluşturur.

Hizmet/Ücret Tespit Davası

İşçi, gerçek ücretinin ve/veya prim gün sayısının resmî kayıtlara yansıtılmadığını iddia ediyorsa, iş mahkemesinde SGK'yı ve işvereni taraf göstererek hizmet tespit davası veya ücret tespit davası açabilir. Bu davada tanık beyanları, banka hesap hareketleri, varsa yazılı sözleşme ve iç yazışmalar delil olarak değerlendirilir; mahkeme gerçek ücreti ve çalışma süresini tespit ederek hem kıdem/ihbar tazminatı hem de SGK'ya bildirim hesaplamalarında bu tutarın esas alınmasını sağlar.

Haklı Nedenle Fesih İmkânı

Sigorta priminin kasıtlı olarak eksik bildirilmesi, Yargıtay uygulamasında işçiye İş Kanunu m. 24 kapsamında haklı nedenle fesih hakkı veren bir sebep olarak değerlendirilmektedir; çünkü bu durum işçinin sosyal güvenlik hakkını zedeleyen, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı bir davranıştır. Bu yolu seçen işçi kıdem tazminatına hak kazanır.

İlgili Mevzuat

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, işverenin sigortalıların prime esas kazançlarını gerçek tutarları üzerinden eksiksiz bildirme yükümlülüğünü düzenler; bu yükümlülüğe aykırılık hem idari para cezası hem de işçinin hizmet tespit davası açma hakkını doğurur.

Madde metninden tam alıntı yapılmamış, konunun genel çerçevesi özetlenmiştir; somut olayda uygulanacak hükümler için ilgili SGK mevzuatı ve güncel tebliğlerin incelenmesi önerilir.

Dayanak Mevzuat

  • 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (Prime esas kazançların bildirilmesi)
  • 4857 sayılı İş Kanunu m. 24 (Haklı nedenle fesih hakkı)
  • 1475 sayılı İş Kanunu m. 14 (Kıdem tazminatı)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.