← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Ticaret Hukuku

Cari Hesap Alacağı Nasıl Tahsil Edilir?

Ticaret Hukuku

Cari Hesap Alacağı Nasıl Tahsil Edilir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Cari hesap alacağının tahsilinde ilk adım, hesabı kesip net bakiyeyi belirlemek ve bu bakiyeyi gösteren ekstreyi borçluya bildirmektir. Borçlu bakiyeye itiraz etmezse veya mutabakat belgesi imzalanırsa, bu belge güçlü bir delil olur. Ödeme yapılmazsa alacaklı, konusu para alacağı olduğundan önce arabulucuya başvurmalı, sonuç alamazsa asliye ticaret mahkemesinde dava açmalı veya doğrudan icra takibi başlatmalıdır.

Detaylı Açıklama

Hesabın Kesilmesi ve Ekstre Gönderimi

Cari hesap alacağının tahsiline başlamadan önce, hesabın usulüne uygun kesilmiş ve net bakiyenin belirlenmiş olması gerekir. Alacaklı, dönemsel ekstreyi (hesap özeti) borçluya gönderir; bu ekstrede, dönem içindeki tüm işlemler (teslimler, ödemeler, iadeler) ve sonuçta oluşan bakiye yer alır. Ekstrenin düzenli olarak gönderilmesi ve borçlu tarafça süresinde itiraz edilmemesi, bakiyenin zımnen kabul edildiğine dair önemli bir delil oluşturur.

Mutabakat Belgesi ile Tahsil

En sağlıklı yöntem, taraflar arasında dönemsel olarak "cari hesap mutabakat belgesi" imzalanmasıdır. Bu belge, her iki tarafın da imzasını taşıdığından, bakiyenin varlığı konusunda kesin ve kuvvetli bir delil niteliği taşır. Mutabakat belgesi imzalanmışsa, borçlunun bu belgeye aykırı iddialarda bulunması zorlaşır ve alacaklının dava/icra sürecinde işi önemli ölçüde kolaylaşır.

Mutabakat Sağlanamazsa İzlenecek Yol: Arabuluculuk ve Dava

Borçlu bakiyeyi kabul etmez veya ödeme yapmazsa, alacaklı, konusu para alacağı olduğundan TTK m. 5/A uyarınca önce arabulucuya başvurmalıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, alacaklı asliye ticaret mahkemesinde alacak davası açabilir. Bu davada, cari hesap ekstreleri, mutabakat belgeleri (varsa), faturalar ve yazışmalar temel delil olarak sunulur; mahkeme genellikle bilirkişi incelemesiyle bakiyenin doğruluğunu teyit eder.

İcra Takibi Yoluyla Tahsil

Cari hesap alacağı, taraflar arasında imzalı bir mutabakat belgesi veya borç ikrarı niteliğindeki bir yazılı belge varsa, genel haciz yoluyla ilamsız icra takibine konu edilebilir. Borçlu, takibe itiraz ederse takip durur ve alacaklının itirazın iptali davası açması gerekir; bu davada da yine HMK m. 222 kapsamında ticari defter kayıtları önemli bir delil olarak değerlendirilir.

İlgili Mevzuat Maddesi

Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 222/4-5: "Taraflar arasında defter tutma hususunda bir anlaşmazlık olmaması hâlinde, taacirlerden birinin ticari defterlerindeki kayıtlar, diğer tarafın ticari defterlerinde bulunan ve hukuki uyuşmazlıkla ilgili aynı mahiyetteki kayıtlarla uyumlu ise, bu kayıtlar o uyuşmazlık için ispat aracı olarak kabul edilir."

Bu hüküm, cari hesap davalarında her iki tarafın defter ve kayıtlarının karşılıklı olarak delil değeri taşıdığını göstermektedir.

Pratik Öneriler

Alacaklının, cari hesap ilişkisini düzenli olarak belgelemesi, periyodik mutabakatları yazılı olarak almaya özen göstermesi ve borçlu temerrüde düştüğünde vakit kaybetmeden yasal sürece (önce arabuluculuk, ardından dava veya icra) başlaması, tahsilat şansını önemli ölçüde artırır.

Dayanak Mevzuat

  • Türk Ticaret Kanunu m. 89-101 (Cari hesap)
  • Türk Ticaret Kanunu m. 5/A (Dava şartı arabuluculuk)
  • Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 222 (Ticari defterlerin delil niteliği)
  • İcra ve İflas Kanunu m. 67 (İtirazın iptali davası)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.