← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Boşanma Hukuku

Boşanma Davasında Geçici Velayet Nasıl Belirlenir?

Boşanma Hukuku

Boşanma Davasında Geçici Velayet Nasıl Belirlenir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: TMK m. 169 kapsamında hâkim, dava süresince çocuğun bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alabilir; bu önlemlerden biri de geçici velayetin hangi ebeveyne bırakılacağıdır. Geçici velayet kararı, davanın esası hakkındaki nihai velayet kararından bağımsızdır ve dava sonuçlanana kadar geçerlidir; mahkeme gerekirse sosyal inceleme raporu isteyerek çocuğun hangi ebeveyn yanında daha sağlıklı bir ortamda olacağını araştırabilir.

Detaylı Açıklama

Geçici Velayetin Amacı

Boşanma davaları süresince, ortak çocukların günlük bakımı, eğitimi ve barınması konusunda bir boşluk oluşmaması için mahkeme, dava sonuçlanana kadar geçerli olacak bir "geçici velayet" düzenlemesi yapar. Bu düzenleme, davanın esası hakkında nihai bir karar değildir; sadece yargılama süresince çocuğun düzenli bir yaşam sürdürmesini sağlamayı amaçlar ve dava sonunda değişebilir.

Kararın Verilmesinde Dikkate Alınan Kriterler

Hâkim, geçici velayeti belirlerken çocuğun yaşını, hangi ebeveynle daha güçlü bir bağ kurduğunu, her bir ebeveynin çalışma düzenini ve çocuğa ayırabileceği zamanı, ev ortamının güvenliğini ve çocuğun mevcut okul/sosyal çevresinin korunup korunamayacağını değerlendirir. Küçük yaştaki çocuklarda (özellikle bebeklik ve okul öncesi dönemde) anne yanında kalma eğilimi uygulamada daha sık görülse de, bu kesin bir kural değildir; her olay kendi özelinde değerlendirilir.

Sosyal İnceleme Raporunun Rolü

Taraflar arasında velayet konusunda ciddi bir uyuşmazlık varsa, mahkeme pedagog, psikolog ve sosyal çalışmacıdan oluşan bir heyete sosyal inceleme raporu hazırlatabilir. Bu rapor, her ebeveynin ev ortamını, çocukla ilişkisini ve çocuğun ifade edebildiği ölçüde kendi tercihini değerlendirerek mahkemeye teknik bir görüş sunar; mahkeme bu raporla bağlı olmasa da uygulamada büyük ölçüde dikkate alınır.

Geçici Velayetin Değiştirilmesi

Dava süresince koşullarda önemli bir değişiklik olması (örneğin velayeti elinde bulunduran ebeveynin çocuğa zarar verecek bir davranışta bulunması) hâlinde, diğer taraf geçici velayetin değiştirilmesini talep edebilir. Mahkeme, çocuğun menfaatini her zaman öncelikli olarak değerlendirir ve gerektiğinde ivedi bir ara karar vererek düzenlemeyi günceller.

İlgili Mevzuat Maddesi

TMK Madde 169 – "...çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır."

Dayanak Mevzuat

  • Türk Medeni Kanunu m. 169 (Geçici önlemler)
  • Türk Medeni Kanunu m. 182-183 (Velayet ve kişisel ilişkiye dair tedbirler)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.