← Tüm Makaleler

Banka Hesabına Haciz Nasıl Konur?

İcra & İflas Hukuku

Banka Hesabına Haciz Nasıl Konur?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Banka hesabına haciz, alacaklının talebi üzerine icra müdürlüğünün UYAP e-haciz sistemi aracılığıyla bankalara elektronik haciz müzekkeresi göndermesiyle gerçekleşir. Banka, müzekkereyi aldığı anda borçlunun hesabındaki bakiyeyi -asgari ücretin haczedilemeyen kısmı hariç- bloke eder ve icra dosyasına aktarır. Haciz anında hesapta para yoksa, haciz müzekkeresi geçerliliğini bir süre koruyarak sonradan yatan paralara da uygulanabilir.

Detaylı Açıklama

E-Haciz Sisteminin İşleyişi

Günümüzde banka hesaplarına haciz, büyük ölçüde UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) üzerinden elektronik olarak uygulanmaktadır. Alacaklı, icra dosyasının kesinleşmesinden sonra icra müdürlüğünden borçlunun bankalardaki hesaplarına haciz konulmasını talep eder. İcra müdürü, UYAP üzerinden tüm bankalara elektronik bir haciz müzekkeresi gönderir; bankalar bu müzekkereyi aldıkları anda borçlunun adına kayıtlı hesapları sorgular ve varsa bakiyeyi bloke eder.

Haczedilemeyen Kısımlar

Banka hesabına haciz konulurken bazı istisnalar gözetilmelidir. Örneğin borçlunun hesabına yatan maaşının haczedilemeyen kısmı (dörtte üçlük kısım), nafaka alacakları için ayrılan tutarlar veya kanunla haczi yasaklanan ödemeler (örneğin belirli sosyal yardımlar, asgari geçim desteği gibi) haciz dışında tutulur. Ancak banka, hesaba yatan paranın maaş mı yoksa başka bir kaynak mı olduğunu otomatik olarak ayırt edemeyeceğinden, bu ayrımın yapılması için borçlunun işverenine veya bankaya "maaş hesabı" bildirimi yapması ve gerekirse icra mahkemesine şikayette bulunması gerekebilir.

Hesapta Para Bulunmaması Durumu

Haciz müzekkeresi geldiğinde hesapta yeterli bakiye yoksa, banka mevcut bakiyeyi bloke eder ve müzekkereyi bir süre (uygulamada icra müdürlüğünün belirlediği süre boyunca) açık tutarak, sonradan hesaba yatan paralara da hacze devam eder. Bu nedenle borçlunun hesabına haciz konulduktan sonra yatırdığı paralar da -maaş istisnası hariç- otomatik olarak icra dosyasına aktarılabilir.

Birden Fazla Haciz veya Bloke Olması

Bir hesapta birden fazla icra dosyasından gelen haciz müzekkeresi bulunabilir. Bu durumda bankalar, müzekkerelerin geldiği sıraya göre işlem yapar. Ayrıca bir hesaba hem icra haczi hem de ihtiyati haciz uygulanmış olabilir; ihtiyati haciz, henüz kesinleşmemiş bir alacağın güvence altına alınması amacıyla konulur ve kesin hacizden farklı bir hukuki rejime tabidir.

Ortak Hesaplar ve Üçüncü Kişilere Ait Hesaplar

Borçlunun bir başkasıyla müşterek (ortak) hesabı varsa, haciz uygulamasında hesaptaki paranın tamamının borçluya ait olduğu karine olarak kabul edilir; diğer hesap sahibi, kendisine ait kısmı ispat ederek istihkak iddiasında bulunabilir. Borçlunun adına olmayan, üçüncü bir kişiye ait hesaplar ise doğrudan haczedilemez; ancak bu hesabın gerçekte borçluya ait olduğu (örneğin borçlunun parasının saklandığı) ispatlanırsa, haciz ihbarnamesi yoluyla bu hesaba da el konulabilir.

Haczin Kaldırılması İçin Yapılabilecekler

Borçlu, haczedilen tutarın kanunen haczedilemeyecek bir kaynaktan geldiğini (örneğin emekli maaşının haczedilemeyen kısmı, nafaka, sosyal yardım) ispatlayarak icra mahkemesine şikayette bulunabilir. Ayrıca borcun tamamen ödenmiş olması halinde de haczin kaldırılması talep edilebilir.

İlgili Mevzuat Maddesi

İcra ve İflas Kanunu Madde 89: Üçüncü kişideki (bankadaki) alacak ve haklara ilişkin haciz ihbarnamesi usulü çerçevesinde, banka, haciz müzekkeresini aldığı anda borçluya ait hesaplardaki bakiyeyi derhal icra dairesine bildirmek ve bildirdiği miktarı icra dosyasına ödemekle yükümlüdür; bu yükümlülüğe aykırı davranan banka, bizzat borçtan sorumlu tutulabilir.

Bu düzenleme, bankaların icra müzekkerelerine derhal ve eksiksiz uyma zorunluluğunu, aksi halde doğrudan sorumluluk riskiyle karşı karşıya kalacaklarını göstermektedir.

Dayanak Mevzuat

  • İcra ve İflas Kanunu m. 89 (Haciz ihbarnamesi ve üçüncü kişilerin sorumluluğu)
  • İcra ve İflas Kanunu m. 83 (Maaşın haczedilemeyen kısmı)
  • İcra ve İflas Kanunu m. 82 (Haczedilemeyen gelirler)
  • İcra ve İflas Kanunu m. 16 (İcra mahkemesine şikayet)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.