← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Şirketler Hukuku

Bağlı Şirketin Zarara Uğratılması Hâlinde Ne Yapılabilir?

Şirketler Hukuku

Bağlı Şirketin Zarara Uğratılması Hâlinde Ne Yapılabilir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Bağlı şirket, hâkim şirketin talimatları doğrultusunda hareket ettiği için zarara uğramışsa ve bu zarar hesap dönemi içinde denkleştirilmemişse, bağlı şirketin pay sahipleri TTK m. 202 uyarınca hâkim şirketten ve kararı etkileyen yönetim kurulu üyelerinden zararın şirkete ödenmesini isteyebilir. Ayrıca bağlı şirket alacaklıları da aynı davayı açabilir; dava, zararın bizzat davacıya değil şirkete ödenmesini sağlamaya yöneliktir.

Detaylı Açıklama

Bağlı Şirketin Zarara Uğraması Hangi Hâllerde Söz Konusu Olur

Bağlı şirketin zarara uğraması genellikle, hâkim şirketin topluluk menfaatini öne çıkararak bağlı şirketi; piyasa koşullarının altında satış yapmaya, piyasa koşullarının üstünde alım yapmaya, topluluk içindeki başka bir şirkete faizsiz veya düşük faizli kredi vermeye, teminat sağlamaya, yatırım kararlarından vazgeçmeye veya olağan dışı kâr dağıtımına yönlendirmesi sonucunda ortaya çıkar. Bu tür işlemler, bağlı şirketin kendi bağımsız menfaatiyle çelişmekte ve şirket malvarlığında azalmaya yol açmaktadır.

Denkleştirme Yükümlülüğünün İşleyişi

Kanun, hâkimiyetin bağlı şirket aleyhine kullanılmasını mutlak biçimde yasaklamamakta, bunun yerine bir denkleştirme mekanizması öngörmektedir. Hâkim şirket, bağlı şirkete verdiği zararı, aynı hesap dönemi içinde fiilen (nakit ödeme, mahsup, hak devri gibi) karşılayabilir ya da bağlı şirkete somut, isteme bağlı bir denkleştirme hakkı (örneğin ileride belirli bir edayı isteme hakkı) tanıyabilir. Denkleştirme gerçekleştirilmişse, bağlı şirket ve pay sahipleri ayrıca tazminat isteyemez.

Zarar Denkleştirilmediğinde Kimler Dava Açabilir

Denkleştirme yapılmazsa, TTK m. 202/1-a bağlı şirketin her pay sahibine, şirketin zararının şirkete ödenmesi için hâkim şirkete ve ilgili kararı onaylayan/etkileyen hâkim şirket yönetim kurulu üyelerine karşı dava açma hakkı tanır. Pay sahibi burada kendi kişisel zararını değil, şirketin malvarlığında oluşan zararı dava eder (dolaylı zarar davası); elde edilecek tazminat doğrudan davacıya değil, şirkete ödenir. Bağlı şirketin alacaklıları da, alacaklarının tahsilini güvence altına almak amacıyla aynı davayı, şirketin zararının şirkete ödenmesi talebiyle açabilir.

Sorumluluktan Kurtulma İmkânları

Hâkim şirket ve ilgili yöneticiler, zararın mevcut olmadığını, zararın denkleştirildiğini veya zararın hâkimiyetten değil başka bir nedenden kaynaklandığını ispat ederek sorumluluktan kurtulabilir. Bağlı şirketin yönetim kurulu üyeleri ise, hâkim şirketin talimatı doğrultusunda hareket ettiklerini, bu talimatın makul bir iş adamının da vereceği bir karar niteliğinde olduğunu veya bağlı şirket yararına bir denkleştirme beklentisi bulunduğunu ispat ederlerse kendi sorumluluklarından kurtulabilirler (TTK m. 205).

Özel Denetim ve Bilgi Alma İmkânı

Zarara uğradığını düşünen pay sahipleri, dava açmadan önce, şirketler topluluğu ilişkisinin ve olası zararın tespiti için TTK m. 438 vd. uyarınca özel denetçi atanmasını mahkemeden isteyebilir. Özel denetçi raporu, hem zararın varlığını ve miktarını belirlemeye hem de dava açma kararının temellendirilmesine yardımcı olur; bu nedenle grup şirketi zararlarına ilişkin davalarda özel denetim talebi sık kullanılan bir ön adımdır.

İlgili Mevzuat Maddesi

Türk Ticaret Kanunu m. 205 (özet): "Bağlı şirket yönetim kurulu üyeleri, hâkim şirketin talimatına uymaları nedeniyle doğan zarardan, bu talimatın tedbirli ve basiretli bir yöneticinin de verebileceği nitelikte olduğunu ispat ederlerse sorumlu olmazlar."

Bu hüküm, bağlı şirket yöneticilerinin hâkim şirketin baskısı altında kaldıkları durumlarda dahi tamamen sorumluluktan azade olmadıklarını, ancak makul bir savunma imkânına sahip olduklarını göstermektedir.

Dayanak Mevzuat

  • Türk Ticaret Kanunu m. 202 (Denkleştirme yükümlülüğü ve dava hakkı)
  • Türk Ticaret Kanunu m. 205 (Bağlı şirket yöneticilerinin sorumluluktan kurtulması)
  • Türk Ticaret Kanunu m. 438 (Özel denetçi atanması talebi)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.