← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Tazminat Hukuku

Araç Değer Kaybı Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Tazminat Hukuku

Araç Değer Kaybı Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: Araç değer kaybı tutarı, sabit bir yüzde veya formülle değil; aracın marka-model-yaş-kilometre bilgileri, hasar kaydı, hasarın niteliği ve ikinci el piyasa verileri birlikte değerlendirilerek bilirkişi tarafından hesaplanır. Yöntem; aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el satış değeri ile onarım sonrası (kaza kaydı bulunan) ikinci el satış değeri arasındaki farkın tespit edilmesine dayanır; bu fark, mahkemece veya Sigorta Tahkim Komisyonu bilirkişisi tarafından piyasa araştırması ve emsal satış ilanlarıyla desteklenerek belirlenir.

Detaylı Açıklama

Hesaplamanın Temel Mantığı

Araç değer kaybı hesaplamasının temelinde, "aynı araç kazasız olsaydı ne kadara satılırdı, kaza kaydı ile şimdi ne kadara satılabilir" sorusunun cevaplanması yatar. Bilirkişi, önce aracın kaza tarihindeki (hasarsız durumdaki) ikinci el piyasa rayiç değerini, ardından onarım yapıldıktan sonraki (kaza kayıtlı) ikinci el piyasa rayiç değerini ayrı ayrı tespit eder; bu iki değer arasındaki fark, değer kaybı tutarını oluşturur. Bu yöntem, Yargıtay'ın da onayladığı ve uygulamada standart hâline gelmiş bir hesaplama tekniğidir.

Değer Kaybı Miktarını Etkileyen Faktörler

  • Aracın yaşı ve kilometresi: Yeni ve az kilometreli araçlarda değer kaybı oranı genellikle daha yüksektir; aracın yaşı ilerledikçe oransal değer kaybı azalır.
  • Hasarın niteliği ve lokasyonu: Şase, kaporta ana taşıyıcı parçalar veya airbag gibi güvenlik unsurlarını ilgilendiren hasarlar, basit kaporta-boya hasarlarına göre değer kaybını daha fazla artırır.
  • Önceki hasar kaydı: Aracın kazadan önce de hasar kaydı varsa, bu durum yeni değer kaybının hesaplanmasında dikkate alınır; davalı taraf genellikle "zaten değerli bir araç değildi" savunmasını bu noktada ileri sürer.
  • Aracın ticari veya özel kullanım niteliği: Ticari araçlarda (taksi, kiralık araç gibi) değer kaybı hesaplaması, aracın gelir getirme potansiyeli de dikkate alınarak yapılabilir.
  • Marka ve model talebi: Piyasada arayanı çok olan, talep gören modellerde ikinci el fiyat istikrarı daha yüksek olduğundan değer kaybı oranı farklılaşabilir.

Bilirkişi İncelemesi Nasıl Yapılır?

Mahkeme veya Sigorta Tahkim Komisyonu, değer kaybı iddiasını değerlendirmek için makine mühendisliği veya otomotiv eksperliği alanında uzman bir bilirkişi görevlendirir. Bilirkişi; aracın ruhsat bilgilerini, hasar tespit tutanağını, ekspertiz raporunu ve kaza tarihi itibarıyla ikinci el piyasasındaki emsal ilanları inceleyerek bir rapor hazırlar. Taraflar, bu rapora karşı -kullanılan emsal ilanların uygunsuzluğu, hasarın yanlış değerlendirilmesi gibi gerekçelerle- itiraz edebilir ve gerekirse ek rapor veya yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasını talep edebilir.

Değer Kaybı Talebinde Sınırlamalar

Değer kaybı talebi, kazadaki kusur oranıyla sınırlıdır; zarar görenin kendisi de kısmen kusurluysa, değer kaybı tazminatından bu kusur oranı düşülür. Ayrıca aracın kaza öncesinde de ağır hasar kaydı varsa veya ekonomik ömrünü tamamlamış, hurdaya yakın bir araç ise, bilirkişi ek bir değer kaybının oluşmadığı sonucuna ulaşabilir. Değer kaybı talebi, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitleri dâhilinde sigorta şirketinden, limiti aşan kısım için ise doğrudan kusurlu sürücü ve araç işletenden talep edilir.

İlgili Mevzuat Maddesi

Türk Borçlar Kanunu Madde 51: "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler."

Bu madde, değer kaybı tazminatının miktarının somut olayın özelliklerine (kusur oranı, hasarın niteliği, piyasa koşulları) göre belirlenmesinin hukuki temelini oluşturur.

Dayanak Mevzuat

  • Karayolları Trafik Kanunu m. 85 (İşletenin hukuki sorumluluğu)
  • Türk Borçlar Kanunu m. 51-52 (Tazminatın belirlenmesi ve indirilmesi)
  • Sigortacılık Kanunu m. 30 (Sigorta Tahkim Komisyonu bilirkişi incelemesi)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.