Apartman Aidatını Ödemeyen Kat Malikine Karşı Ne Yapılır?
Apartman Aidatını Ödemeyen Kat Malikine Karşı Ne Yapılır?
Kısa Cevap: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 20. maddesine göre, payına düşen ortak gider ve avans borcunu ödemeyen kat maliki, ödemede geciktiği günler için aylık yüzde beş oranında gecikme tazminatı ödemekle yükümlüdür. Diğer kat maliklerinden her biri veya yönetici, ödenmeyen aidat için doğrudan icra takibi başlatabilir veya dava yoluna başvurabilir; kanunda icra takibi için asgari bir bekleme süresi öngörülmemiştir.
Detaylı Açıklama
Ortak Gider ve Aidat Yükümlülüğünün Kaynağı
Kat mülkiyetine tabi bir yapıda, binanın ortak alanlarının bakımı, onarımı, temizliği, güvenliği, sigortası, yönetici ve personel ücretleri gibi giderler, kat maliklerinin arsa payları oranında (yönetim planında aksi öngörülmedikçe) paylaşılır. Bu paylaşım yükümlülüğü, KMK m. 20'de düzenlenmiştir ve her kat maliki, kendi bağımsız bölümünü kullanıp kullanmadığına, binada oturup oturmadığına bakılmaksızın, bu ortak giderlere katılmak zorundadır.
Aidat Ödememenin Sonucu: Gecikme Tazminatı
KMK m. 20/2 uyarınca, gider ve avans payının tamamını ödemeyen kat maliki, ödemede geciktiği günler için aylık yüzde beş (%5) oranında gecikme tazminatı ödemekle yükümlüdür. Bu oran, kanunda doğrudan belirlenmiş olup, yönetim planında daha düşük bir oran kararlaştırılsa bile, Yargıtay uygulamasında kanundaki asgari oranın (aylık %5) uygulanacağı kabul edilmektedir; çünkü bu hüküm nispeten emredici niteliktedir.
İcra Takibi Başlatma
Aidat borcunu ödemeyen kat malikine karşı, diğer kat maliklerinden her biri veya yönetici, doğrudan icra dairesine başvurarak icra takibi başlatabilir. Kanunda, icra takibi başlatılabilmesi için asgari bir bekleme süresi (örneğin üç ay, altı ay gibi) öngörülmemiştir; tek bir aylık aidatın ödenmemesi dahi icra takibi başlatmak için yeterlidir. İcra takibi, genel haciz yoluyla ilamsız icra şeklinde yapılabilir; borçlu kat malikinin itiraz etmemesi hâlinde takip kesinleşir ve borç, maaş/banka hesabı/menkul-gayrimenkul üzerine haciz yoluyla tahsil edilebilir.
Dava Yoluna Başvurma
İcra takibi yerine veya icra takibine itiraz edilmesi hâlinde, aidat alacağının tahsili için sulh hukuk mahkemesinde alacak davası açılabilir. Dava, yönetici tarafından kat malikleri kurulunun yetkilendirmesiyle veya alacaklı kat malikinin kendisi tarafından açılabilir. Mahkeme, aidat borcunun varlığını ve miktarını (yönetim planı, karar defteri, gider makbuzları gibi belgelerle) tespit ederek, borç tutarı ile birlikte aylık %5 gecikme tazminatının tahsiline hükmeder.
Kiracının Sorumluluğu
Bağımsız bölümde kiracı oturuyorsa, ortak gider ve avans borcundan birincil olarak sorumlu olan kat malikidir; ancak KMK'nın ilgili hükümleri ve uygulamada kabul edilen esaslara göre, kiracı da bu borçtan kat malikiyle birlikte (müteselsil olarak) sorumlu tutulabilir, özellikle yönetim planında veya kira sözleşmesinde bu konuda açık hüküm varsa. Yönetim, aidat tahsilinde önce kat malikine başvurmalı; kiracının sorumluluğu, kat malikinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz, sadece tahsil imkânını genişletir.
Yönetimin Diğer Önlemleri
Kanunda açıkça düzenlenmemiş olsa da, bazı yönetim planlarında aidat borcu olan kat maliklerinin ortak tesislerden (örneğin havuz, spor salonu gibi sosyal alanlardan) yararlanmasının kısıtlanabileceği öngörülebilir; ancak bu tür kısıtlamaların kat malikinin temel mülkiyet hakkını (kendi bağımsız bölümünü kullanma hakkını) etkilememesi ve ölçülü olması gerekir, aksi hâlde bu kısıtlamalar da hukuka aykırı bulunabilir.
İlgili Mevzuat Maddesi
634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 20: "Kat maliklerinden her biri aralarında başka türlü anlaşma olmadıkça... genel giderlere ve ... giderlere, kendi arsa payı oranında katılmakla yükümlüdür... Gider veya avans payını ödemeyen kat maliki hakkında, diğer kat maliklerinden her biri veya yönetici tarafından, yönetim planına, bu kanuna ve genel hükümlere göre dava açılabilir, icra takibi yapılabilir... Gider veya avans payının tamamını ödemeyen kat maliki ödemede geciktiği günler için aylık yüzde beş hesabıyla gecikme tazminatı ödemekle yükümlüdür."
Bu madde, aidat yükümlülüğünün kapsamını, tahsil yollarını ve gecikme hâlindeki yaptırımı doğrudan düzenleyen temel hükümdür.
Dayanak Mevzuat
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m. 20 (Ortak gider ve avans yükümlülüğü)
- İcra ve İflas Kanunu m. 42 vd. (Genel haciz yoluyla ilamsız icra)
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m. 22 (Aidat borcunun taşınmazı takip etmesi)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.