← Tüm Makaleler
7 Kasım 2026
Boşanma Hukuku

Anlaşmalı Boşanma İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

Boşanma Hukuku

Anlaşmalı Boşanma İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

Av. Hakan Yıldız · Gebze / Kocaeli

Kısa Cevap: TMK m. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanmanın şartları; evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte mahkemeye başvurması ya da bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi, hâkimin tarafları duruşmada bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe oluştuğuna kanaat getirmesi ve nafaka, tazminat, mal paylaşımı, velayet gibi hususları düzenleyen protokolün hâkim tarafından uygun bulunmasıdır. Bu şartlardan biri eksikse dava anlaşmalı olarak sonuçlanamaz.

Detaylı Açıklama

Birinci Şart: Evliliğin En Az Bir Yıl Sürmüş Olması

Kanun, anlaşmalı boşanma yolunu yalnızca belirli bir süre devam etmiş evlilikler için açık tutmuştur. Evlilik tarihinden dava tarihine kadar en az bir yıl geçmiş olması gerekir; bu sürenin dolmadığı evliliklerde taraflar anlaşsalar bile dava çekişmeli usulle, genel boşanma sebeplerine (örneğin evlilik birliğinin sarsılması) dayanılarak açılmak zorundadır. Bir yıllık süre hesaplanırken resmî nikâh tarihi esas alınır, nişanlılık veya fiilen birlikte yaşama dönemi bu süreye dâhil edilmez.

İkinci Şart: Birlikte Başvuru veya Davanın Kabulü

Taraflar ya dilekçeyi birlikte imzalayarak dava açabilir ya da bir eş dava açtıktan sonra diğer eş bu davayı açıkça kabul edebilir. Kabul beyanının duruşmada veya yazılı olarak mahkemeye bildirilmesi gerekir; zımni (örtülü) kabul anlaşmalı boşanma için yeterli görülmez. Davalı eşin duruşmaya gelmemesi veya sessiz kalması, davayı kabul ettiği anlamına gelmez; bu durumda dava çekişmeli olarak yürütülür.

Üçüncü Şart: Protokol Üzerinde Mutabakat

Tarafların; tedbir ve yoksulluk nafakası, maddi-manevi tazminat, ev eşyalarının ve varsa taşınmaz/araçların paylaşımı, ortak çocukların velayeti ve bu çocuklarla kişisel ilişki konularında eksiksiz anlaşması gerekir. Hazırlanan protokol, boşanmanın "malî sonuçları" ile "çocukların durumu" başlıklarını kapsamalıdır; aksi hâlde hâkim protokolü yetersiz bularak taraflardan tamamlama isteyebilir veya resen düzenleme yapabilir.

Dördüncü Şart: Hâkimin Onayı

Protokolün var olması tek başına yeterli değildir; hâkimin duruşmada tarafları bizzat dinleyip iradelerinin baskı altında olmadan, serbestçe oluştuğuna kanaat getirmesi ve protokolü, özellikle çocukların menfaatine aykırı olmadığı yönünden uygun bulması gerekir. Hâkim velayet ve kişisel ilişki düzenlemesini re'sen denetleme yetkisine sahiptir; çocuğun menfaatine aykırı gördüğü bir hükmü değiştirebilir, taraflar bu değişikliği kabul ederlerse boşanmaya karar verilir.

İlgili Mevzuat Maddesi

TMK Madde 166/3 – "...Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini gözönünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur."

Dayanak Mevzuat

  • Türk Medeni Kanunu m. 166/3 (Anlaşmalı boşanma şartları)
  • Türk Medeni Kanunu m. 182 (Çocuklarla ilişkinin düzenlenmesi)
  • Türk Medeni Kanunu m. 184 (Yargılama usulüne ilişkin hususlar)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz önerilir.